>
Fa   |   Ar   |   En
   ارزیابی پایداری خاک و فرسایش مجاز در راستای مدیریت پایدار منابع خاک  
   
نویسنده عسگری ابراهیم ,نوری محبوبه
منبع علوم و فنون آبخاكي - 1399 - دوره : 1 - شماره : 2 - صفحه:33 -55
چکیده    فرسایش خاک به‌عنوان یک معضل مهم برای بسیاری از مناطق خشک و نیمه‌خشک از جمله کشور ایران مطرح است. در همین راستا هدف پژوهش حاضر معرفی مهم‌ترین عوامل طبیعی و انسانی تخریب منابع خاک، استراتژی‌های حفاظت از خاک و هم‌چنین بررسی مطالعات انجام گرفته در زمینه مقدار فرسایش مجاز در مناطق مختلف به‌منظور مدیریت بهینه منابع خاک کشور است. بر این اساس روش پژوهش، توصیفیتحلیلی بوده و بر اساس ارزیابی پژوهش‌های مختلف و منابع موجود در این زمینه است. بر اساس نتایج اندازه‌گیری مقادیر فرسایش مجاز خاک بر مبنای روش‌های صحرایی، مدل‌های تجربی و یکپارچه انجام شد. در یک رویکرد دیگر هم، کارکردهای مختلف تعیین شده و در هر دسته، فاکتورهای تاثیرگذار شناسایی شده و بر اساس روش پایه حاصل‌خیزی، نرخ فرسایش طبیعی و استاندارد مناسب، میزان فرسایش مجاز خاک تعیین شد. علاوه بر این در تعدادی از مطالعات از شاخص وضعیت خاک، و شاخص کیفیت خاک برای ارزیابی پایداری منابع خاک استفاده شده است. علاوه بر این، سطوح بحرانی (غیرقابل برگشت) پیشنهادی خاک از نظر توان تولید اقتصادی و اکولوژیکی بر اساس خصوصیات فیزیکی، مکانیکی، آب قابل دسترس، حرکت آب در خاک، خصوصیات شیمیایی خاک و کربن بیومس خاک در منابع مختلف ارائه شده است. میزان خسارت سالانه فرسایش در کشور به سبب از دست رفتن مواد مغذی خاک رقمی بالغ بر 2/7 میلیارد دلار برآورد شده است. سالیانه 2 میلیارد مترمکعب فرسایش خاک در کشور رخ می‌دهد که معادل 6/7 درصد فرسایش کل خاک در جهان است. در مجموع، فرسایش و پیامدهای ناشی از آن مانعی اساسی در برابر مدیریت پایدار حوزه‌های آبخیز و منابع خاک کشور محسوب می‌شود. بنابراین باید مناطق بحرانی از نظر پتانسیل فرسایش خاک، شناسایی و اولویت‌بندی شوند و سپس اجرای برنامه‌های صحیح مدیریتی به‌ترتیب اولویت در کاهش و مهار فرسایش خاک مدنظر قرار گیرد.
کلیدواژه حفاظت خاک، فرسایش قابل قبول، کارکردهای خاک، مدیریت خاک، هدررفت خاک
آدرس دانشگاه یزد, ایران, دانشگاه یزد, ایران
پست الکترونیکی mnori@stu.yazd.ac.ir
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved