تحلیل محتوا و تحلیل ثانویه سند تاریخ شفاهی شهرهای جدید ایران

احداث شهرهای جدید به معنای قرن بیستمی آن، یکی از سیاست های شناخته شده در عرصه دانش شهرسازی است. بازخوانی تجربه تاریخی استقرار شهرهای جدید در ایران بر مبنای اسناد دست اول تاریخ شفاهی؛ گامی مفید به منظور ارزیابی کلیت این تجربه است. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل محتوایی کمّی و کیفی سند تاریخ شفاهی شهرهای جدید ایران جهت شناخت نقطه نظرات کارشناسی مجریان و متولیان مستقیم این سیاست است. رویکرد این پژوهش آمیخته و روش های مورداستفاده شامل بر تحلیل محتوای کمّی سند پایه پژوهش یعنی کتاب «تاریخ شفاهی شهرهای جدید ایران 1368-1398»، کدگذاری باز 39 گفتگوی کارشناسی و نیز تحلیل کیفی 316 مقولات محوری به کمک تحلیل ثانویه و بررسی تطبیقی نتایج با یکدیگر است. در دوره سی سال موردبررسی، دوره های چهارم (1392-1398) و دوره دوم (1376-1384) به ترتیب دارای بیشترین تعداد مقولات محوری شناسایی شده می باشند. ازلحاظ مضمونی نیز مقولات «جمعیت و نرخ رشد آن» در ادوار اول تا سوم دارای بیشترین تمرکز در سطوح مدیریت اجرایی شهرهای جدید بوده ولی در دوره چهارم موردبررسی این مقوله جای خود را مقوله سیاست های کیفی و نوین شهرهای نسل نو داده است. نگاهی بر یافته های تجمیعی مقولات نیز نشان دهنده برتری خوشه «مضامین و مولفه های نهادی» در هر چهار دوره موردبررسی به عنوان مضمون نخست است که تاکنون در تیررس نگاه پژوهش های قبلی قرار نداشته و از این نظر گویای اهمیت وافر این مقوله شناسایی شده است. درمجموع، «تاریخ شفاهی شهرهای جدید در ایران» سندی مهم در بازخوانی تجارب در موضوع شهرهای جدید به ویژه شهرهای نسل نخست این نوشهرها است. قرائت و خوانش صورت گرفته، گویای امکان تحلیل ثانویه این سند و استخراج مجموعه موضوعات، چالش ها و راهبردهای شهرهای جدید از منظر مجریان و ارائه تحلیل های جدیدتر از روند اجرایی همراه با پیشنهادهایی به منظور پیشبرد بهتر این سیاست در آینده است.

content analysis and secondary analysis of the iran’s new towns oral history

building new towns in the 20th century sense is one of the well-known policies in the field of urban planning knowledge. rereading the historical experience of establishing new towns in iran based on first-hand oral history documents is a useful step in order to evaluate the totality of this experience. the aim of the present research is to analyze the content of the oral history of the new towns of iran in order to understand the expert opinions of the implementers and direct guardians of this policy. the approach of this research is mixed and the methods used include quantitative content analysis of the basic document of the research, namely the book oral history of new towns of iran 1990-220, open coding of 39 expert conversations, as well as qualitative analysis of 316 core categories with the help of secondary analysis and comparative analysis of the results with each other. in the 30-year period under review, the fourth periods (2012-2020) and the second period (1998-2006) respectively have the largest number of identified core categories. from the thematic point of view, the categories of population and its growth rate in the first to third periods have the highest concentration in the levels of executive management of new towns, but in the fourth period under investigation, this category has been replaced by the category of qualitative and innovative policies of new generation towns. a look at the cumulative findings of the categories also shows the superiority of the institutional themes and components cluster in all four studied periods as the first theme, which has not been in the crosshairs of previous researches, and from this point of view, it has been identified as the abundant importance of this category. in sum, oral history of new towns in iran is an important document in rereading the experiences of new towns, especially the first generation these new towns. the reading shows the possibility of a secondary analysis of this document and extracting a set of issues, challenges and strategies of new cities from the point of view of the executives and providing a newer analysis of the implementation process along with suggestions to better advance of this policy in the future.