واکاوی دلبستگی مکانی شهروندان در ساختمان های بلندمرتبه (موردمطالعه: مجتمع مسکونی آسمان تبریز)

بلندمرتبه سازی به عنوان یکی از روش های تامین مسکن شهری است که امروزه بررسی میزان پاسخگویی آن ها در تامین کیفیت زندگی برای ساکنان بیش از پیش موردتوجه طراحان و پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر که از نوع توصیفی- تحلیلی است و به روش پیمایشی تهیه شده است، ضمن شناسایی عوامل موثر در دلبستگی مکانی اعم از فرمی- کالبدی، ادراکی- احساسی و فعالیتی- عملکردی و رتبه بندی آنها، به بررسی رابطه آن با میزان رضایتمندی سکونتی می پردازد. نمونه موردی این تحقیق مجتمع مسکونی آسمان در شهر تبریز بوده و جامعه آماری آن را ساکنین این مجموعه تشکیل می دهد. نتایج حاصل از نظرسنجی ها بیانگر این است که عامل ادراکی- احساسی با میانگین امتیاز (3.610) و عامل فرمی- کالبدی با میانگین امتیاز (2.932) به ترتیب بیشترین و کمترین تاثیر را در ایجاد دلبستگی به مکان داشته اند. مولفه های حضورپذیری (3.02) از عامل فرمی- کالبدی، مدت زمان سکونت (3.73) از عامل ادراکی- احساسی و رویدادهای محلی خاطره ساز (3.62) از عامل فعالیتی- عملکردی بالاترین امتیاز را در میان زیرمولفه های مربوطه داشته اند. همچنین یافته ها نشان می دهد میان عوامل موثر در ایجاد دلبستگی و رضایتمندی افراد از سکونت در ساختمان های بلندمرتبه رابطه معناداری وجود دارد. بدین معنی که هرچقدر کیفیت این مولفه ها بالاتر باشد و میزان درک افراد از آنها بیشتر باشد، دلبستگی به مکان افزایش خواهد یافت. به تناسب همین ارتقای حس تعلق در افراد میزان رضایتمندی آنها از سکونت در ساختمان های بلندمرتبه افزایش می یابد. با توجه به یافته های پژوهش پیشنهاد می شود معماران، طراحان و برنامه ریزان شهری در طراحی مجتمع های مسکونی، تمامی شاخص های موثر بر ایجاد دلبستگی مکانی اعم از کالبدی (فرم و ترکیب بندی، عناصر طبیعی، روشنایی، دید و منظر و دسترسی و ...)، فعالیتی ( خدمات رفاه اجتماعی، تجاری، تفریحی و حمل و نقل، تنوع فعالیت ها و .... ) را بیش از پیش مدنظر قرار دهند و زمینه را برای تاثیر مثبت شاخص های فردی و اجتماعی فراهم نمایند تا رضایتمندی ساکنین از سکونت در مجتمع های مسکونی بلندمرتبه افزایش یابد.

analysis of place attachment in high-rise buildings (case study: aseman residential complex in tabriz city)

building high-rises, as a method of providing housing, is receiving attention today, and researches are focused onits relationship with quality of life. this descriptive-analytical research examines the factors of place attachmentand residential satisfaction. the case study of this research is aseman residential complex in tabriz city and itsstatistical population consists of the residents of this complex. the results of the surveys indicate that theperceptual-emotional factor with an average score of (3.610) and the formal-physical factor with an average scoreof (2.932) had the greatest and least impact on creating attachment to a place, respectively. the components ofpresence (3.02) from the formal-physical factor, duration of residence (3.73) from the perceptual-emotionalfactor and memorable local events (3.62) from the activity-functional factor have the highest score. among therelevant subcomponents. also, the findings show that there is a significant relationship between the effectivefactors in creating attachment and people's satisfaction with living in high-rise buildings. this means that thehigher the quality of these components and the higher the level of people's understanding of them, the greater theattachment to the place. in proportion to this promotion of the sense of belonging in people, their level ofsatisfaction with living in high-rise buildings increases. according to the findings of the research, it is suggestedthat architects, designers and urban planners in the design of residential complexes, all the indicators that areeffective in creating spatial attachment, including physical (form and composition, natural elements, lighting, viewand access, etc.) , consider more activities (social welfare, commercial, recreational and transportation services,variety of activities, etc.) and provide the basis for the positive impact of individual and social indicators so thatthe residents are satisfied with living in residential complexes. rise high.