خوانشی بر گردشگری میراثی در الگوی بازآفرینی بافت تاریخی با بهره گیری از نظریه داده بنیاد (مورد پژوهی: شیراز)

بارزترین شاخصه بافت های تاریخی شهرها، میراث شهری ملموس و ناملموس ارزشمند و ظرفیت های قابل عرضه و واجد اهمیت است که مورد کم توجهی تصمیم سازان و تصمیم گیران قرار می گیرد. گردشگری میراثی به دلیل نقشی که در ایجاد مزیت های رقابتی در مقیاس ملی و محلی دارد یکی از ابزارهای مهم بازآفرینی بافت های تاریخی شهرها محسوب می شود، این نقش توجه توامان به حفاظت و توسعه بافت های تاریخی را مدنظر قرار می دهد. استفاده از گردشگری میراثی در مناطق تاریخی می تواند به بازآفرینی شهری موفق این بافت ها کمک نماید. پژوهش حاضر درصدد آن است تا دارایی ها و ظرفیت های موجود در حوزه گردشگری میراثی را شناسایی نماید و خوانشی بر الگوی گردشگری میراثی در بازآفرین بافت تاریخی شیراز داشته باشد. این پژوهش برگرفته از پارادایم تفسیرگرایی است، رویکرد آن استقرایی، نوع پژوهش کاربردی - توسعه ای و ماهیت آن توصیفی - تحلیلی است و در زمره رویکردهای کیفی قرار می گیرد، روش گردآوری داده ها اسنادی، پیمایشی و روش نمونه گیری هدفمند است و تجزیه و تحلیل داده های آن نیز بر اساس کدگذاری باز، محوری و گزینشی است برای تبیین الگو از راهبردهای نظریه داده بنیاد استفاده گردیده است. در این پژوهش جهت دستیابی به اهداف آن با 12 نفر از افراد متخصص که شامل بهره وران و استفاده کنندگان، ذی نفوذان و ذی مدخلان بافت بودند مصاحبه های عمیق نیمه ساختار انجام گردید. بر اساس نظریه داده بنیاد، اسناد گردآوری شده در 175 کد باز، 131 مفهوم، 49 مقوله فرعی و 15 مقوله اصلی تحلیل شدند. نتیجه خوانش بیانگر این است که الگوی گردشگری میراثی در بازآفرینی بافت تاریخی شیراز، باید آموزش و پرورش، گردشگری فرهنگی، اجتماعی و مذهبی، گردشگری کالبدی، رویدادمحوری، ارزش های سنتی، میراث معنوی و انسجام اجتماعی را مدنظر قرار دهد، همزمان با آن ظرفیت سازی، الگوسازی، ترویج و تشویق، تعامل، همکاری و کنش گری در بستر تدوین و بازبینی قوانین ملی و محلی، تسهیلگری و میانجیگری، تسهیل کردن و اختیار دادن زمینه بروز خلاقیت کالبدی، مشارکت مردمی و سرزندگی اجتماعی فراهم شود و منتج به تقویت هویت کالبدی، فرهنگی و اجتماعی گردد.

a reading on heritage tourism in the model of regeneration the historical texture by grounded theory (case study: shiraz)

the most obvious characteristic of the historical textures of the cities is the valuable tangible and intangible urbanheritage and the available and important capacities, which are neglected by the decision-makers. heritage tourismis considered one of the important tools for regeneration the historical contexts of cities due to its role in creatingcompetitive advantages on a national and local scale. this role takes into consideration the protection anddevelopment of historical textures. the use of heritage tourism in historical areas can help the successful urbanregeneration of these tissues.the current research aims to identify the existing assets and capacities in the field ofheritage tourism and have a reading on the model of heritage tourism in regeneration the historical texture ofshiraz.this research is derived from the paradigm of interpretivism, its approach is inductive, the type of researchis applied-developmental and its nature is descriptive-analytical, and it falls under the category of qualitativeapproaches, the method of collecting data is documentary, survey and purposeful sampling. its data analysis isalso based on open, central and selective coding, and the strategies of the grounded theory were used to explainthe pattern. the result of the reading shows that the model of heritage tourism in regeneration the historical contextof shiraz should consider education, cultural, social and religious tourism, physical tourism, event-oriented,traditional values, spiritual heritage and social cohesion, at the same time. with it, capacity-building, patternmaking,promotion and encouragement, interaction, cooperation and action in the context of drafting and revisingnational and local laws, facilitating and mediating, facilitating and empowering the field of physical creativity,public participation and social vitality, and resulting to strengthen physical, cultural and social identity.