تبیین نقش میانجی رفتارهای فضایی در توسعه پایدار محیط‏های شهری مورد مطالعه: محلات مسکونی شهر شیراز

توسعه پایدار محله محور از زیرمجموعه های توسعه پایدار شهری است که با به کارگیری ابزارها و سرمایه های گوناگون فیزیکی، انسانی، اقتصادی و فرهنگی در تلاش است با همبستگی رفتاری-فضایی، سطح زندگی ساکنین را ارتقا دهد. هدف از انجام تحقیق حاضر تبیین نقش میانجی رفتارهای فضایی در تعمیم نظریه رفتار برنامه ریزی شده به منظور تحقق اهداف پایداری در محلات مسکونی شهر شیراز بوده است. دست یابی به این هدف نیازمند پاسخ به این سوال بود که رفتار فضایی شهروندان چگونه بر انگیزش، نگرش، هنجارها و نیازهای رفتاری افراد در مسیر پایداری تاثیر می گذارد؟ مطالعات پیشین جای خالی بررسی این فرضیه را نشان می دادند که قابلیت های رفتاری-فضایی یک محیط نیز می تواند یک کاتالیزور رفتاری برای ارتقای بازدهی سایر متغیرها باشد. برای اثبات این فرضیه، پرسشنامه محقق ساخته ای بر مبنای مولفه های این نظریه تهیه شد. گویه های طراحی شده توسط 11 متخصص حوزه رفتار و روان شناسی به لحاظ روایی مورد تایید قرار گرفت. جامعه مورد آزمون شهروندان شهر شیراز بوده اند که به روش تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شدند. این افراد جامعه ای معادل 600 نفر را شامل شده اند. برای انجام پژوهش مدل معادلاتی در نرم افزار amos طراحی شد. این مدل نخست با نقش میانجی رفتار فضایی و در ادامه با بررسی تعدیلگری ساختار و نظم فضایی (محوری یا مرکزی) تکمیل شد. نتایج با تایید تاثیر رفتارهای فضایی در تبدیل رفتار پایدار به الگوی رفتار همیشگی ساکنان، نشان داد هنجارها با ضریب رگرسیون 0.810 بیشترین تاثیر را بر رفتار افراد دارند و بیشترین تاثیر را از قابلیت های محیطی می گیرند. رفتارهای فضایی با ضریب رگرسیون 0.721 بر رفتارهای روزمره اقراد تاثیرگذارند و با تقویت سایر متغیرهای رفتاری، افراد را در مسیر پایداری قرار می دهند. نتایج همچنین نشان داد به لحاظ ساختاری، الگوهای مرکزگرا تاثیر بیشتری بر رفتارهای فضایی و پایدار افراد داشته است در حالیکه در ساختارهای محورگرا، افراد بیشتر بر اساس ویژگی های فردی و درونی خود رفتار می کنند.

clarifying the mediating role of spatial behaviors in the sustainable development of urban environmentscase study: shiraz residential areas

neighborhood-oriented sustainable development is one of the subcategories of urban sustainable development,which is trying to improve the living standards of residents with behavioral-spatial correlation by using variousphysical, human, economic, and cultural tools and funds. the purpose of the present research was to explain themediating role of spatial behaviors in the generalization of the theory of planned behavior in order to achievesustainability goals in the residential areas of shiraz. achieving this goal required an answer to the question thathow does the spatial behavior of citizens affect the motivation, attitude, norms and behavioral needs of people onthe path of sustainability? previous studies showed that there is a gap in investigating this hypothesis that thebehavioral-spatial capabilities of an environment can also be a behavioral catalyst to improve the efficiency ofother variables. to prove this hypothesis, a researcher-made questionnaire was prepared based on the componentsof this theory. the designed items were validated by 11 experts in the field of behavior and psychology. the testpopulation was the citizens of shiraz city, who were selected randomly and classified. these people have includeda community equal to 600 people. to conduct the research, an equation model was designed in amos software.this model was completed first with the mediating role of spatial behavior and then with the moderation of spatialstructure and order (axial or central). the results confirmed the effect of spatial behavior in transformingsustainable behavior into the regular behavior pattern of residents and showed that norms with a regressioncoefficient of 0.810 have the greatest impact on people's behavior and take the greatest impact from environmentalcapabilities. spatial behaviors with a regression coefficient of 0.721 affect the daily behaviors of individuals andput people on a sustainable path by strengthening other behavioral variables. the results also showed that in termsof structure, central patterns had a greater impact on people's spatial and sustainable behaviors, while in axialstructures, people behave more based on their individual and internal features.