مدل‌سازی پراکنش کنونی بلوط ایرانی (quercus brantii) در زاگرس مرکزی با استفاده از داده‌های اقلیمی ایستگاهی و مدل maxent

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی عوامل محیطی موثر بر پراکنش کنونی این گونه و تعیین محدوده زیستگاه‌های مطلوب انجام گرفت. روش: برای این منظور، از مدل حداکثر آنتروپی (maxent) و داده‌های واقعی ایستگاهی استفاده شد. داده‌های روزانه 20 ایستگاه سینوپتیک طی دوره 2000 تا 2023 و 322 نقطه حضور گونه در محدوده چهار استان واقع در زاگرس مرکزی مورد استفاده قرار گرفت. متغیرهای ورودی شامل 19 متغیر زیست‌اقلیمی، عوامل فیزیوگرافی (ارتفاع، شیب و جهت جغرافیایی) و کاربری/پوشش زمین بودند. نتایج: نتایج نشان داد که مدل maxent   با مقدار auc برابر با 0.926 از دقت بالایی در پیش‌بینی برخوردار است. متغیرهای ارتفاع، شیب، بارندگی کم‌بارش‌ترین ماه (bio14) و تغییرات فصلی دما (bio4) بیشترین سهم را در تعیین مطلوبیت زیستگاه بلوط داشته‌اند. بر اساس منحنی‌های پاسخ، حضور بلوط عمدتاً در ارتفاع 1000 تا 2300 متر، شیب‌های 5 تا 27 درجه، جهات شمالی و بازه بارندگی سالانه 400 تا 1100 میلی‌متر مشاهده شد. نتایج همچنین نشان داد که تنها 11/12 درصد از مساحت منطقه (حدود 15038 کیلومتر مربع) در طبقه زیستگاه مطلوب قرار دارد که بیشترین تمرکز آن در استان‌های لرستان و کهگیلویه‌وبویراحمد است.نتیجه گیری:  نتایج بیانگر وابستگی شدید بلوط ایرانی به شرایط اقلیمی نیمه‌مرطوب و ویژگی‌های توپوگرافی خاص است.

modeling the current distribution of persian oak (quercus brantii) in the central zagros using the maxent model

objective. this study was conducted with the aim of identifying the environmental factors affectingthe current distribution of this species and determining the extent of suitable habitatmethod the maximum entropy (maxent) model was applied using 322 presence records collectedfrom four provinces in the study area. daily climatic data from 20 synoptic stations (2000 2023)were used to derive 19 bioclimatic variables. physiographic factors (elevation, slope, and aspect)and land use/land cover data were included as predictor variables. model performance was evaluatedusing the area under the curve (auc) indexresults: the model showed high predictive accuracy (auc = 0.926). elevation, slope, precipitationof the driest month (bio14), and temperature seasonality (bio4) were the most influential variables.suitable habitats were mainly located at elevations of 1000 2300 m, slopes of 5 27°, northernaspects, and annual precipitation between 400 and 1100 mm. about 11.12% of the area wasclassified as highly suitable habitatconclusions the results indicate a strong dependence of the persian oak on semi-humid climaticconditions and specific topographic features