عوامل موثر بر گردشگری پایدار کشاورزی از دیدگاه خبرگان با رویکرد دلفی فازی (مورد مطالعه: استان مازندران)

هدف: هدف اصلی این پژوهش عوامل موثر بر گردشگری کشاورزی در راستای توسعه پایدار جوامع روستایی می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ پاردایم از نوع تحقیقات آمیخته (کیفی – کمی) با رویکرد اکتشافی می‌باشد.روش: روش تحقیق در سه مرحله طراحی شده است. در مرحله اول، ابتدا به‌ منظور شناسایی و استخراج عوامل موثر بر گردشگری کشاورزی در راستای توسعه پایدار جوامع‌روستایی با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری هدفمند و با در نظر گرفتن شاخص اشباع نظری داده‌ها 18 مصاحبه نیمه‌ساختارمند با خبرگان در این زمینه انجام شد. پس از انجام مصاحبه‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوا کیفی طی مراحل کدگذاری باز و محوری 4 عامل طبیعی و اقلیمی، انسانی و اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی و زیرساختی و مدیریتی - نهادی شناسایی شدند. در مرحله دوم، از تکنیک دلفی فازی جهت دستیابی به توافق گروهی بین خبرگان استفاده شد. و در مرحله سوم به‌ منظور تحلیل اثرات عوامل موثر بر گردشگری پایدار کشاورزی از پرسشنامه محق‌ساخته استفاده گردید. در این مرحله سوالات پرسشنامه با توجه به بخش کیفی پژوهش و بر اساس طیف لیکرت پنج گزینه‌ای (خیلی‌زیاد تا خیلی‌کم) طراحی شد. جامعه آماری تحقیق در این مرحله عبارتند از کشاورزانی که مقصد گردشگری کشاورزی در استان مازندران بودند. بر این اساس 4 شهرستان از استان مازندارن انتخاب شدند که پتانسیل بیشتری در گردشگری کشاورزی دارند که شامل یک شهرستان از غرب استان: تنکابن، دو شهرستان از  مرکز استان: آمل و بابل و یک شهرستان از شرق استان: ساری به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری تصادفی ساده با انتساب متناسب بود که تعداد کل نمونه‌ها 320 نفر بودندنتایج: جامعه آماری در این مرحله شامل کشاورزانی بود که مقصد گردشگری کشاورزی در استان مازندران بودند. بر این اساس، چهار شهرستان با پتانسیل بالاتر برای گردشگری کشاورزی انتخاب شدند: یکی از غرب (تنکابن)، دو شهرستان از مرکز (آمل و بابل) و یکی از شرق (ساری). از نمونه‌گیری تصادفی ساده با تخصیص متناسب استفاده شد و حجم نمونه در مجموع 320 نفر بود. نتایج نشان‌دهنده بالاترین سطح اجماع کارشناسان در مورد عوامل موثر بر گردشگری کشاورزی و نقش آنها در توسعه پایدار روستایی بود که شامل موارد زیر بود.نتیجه گیری: نتایج نشان داد که هر چهار عامل شناسایی‌شده تاثیر معناداری بر گردشگری کشاورزی پایدار دارند. این عوامل در سطح اطمینان 99 درصد با گردشگری کشاورزی پایدار رابطه مثبت و معناداری دارند.

factors affecting sustainable agricultural tourism from the perspective of experts using a fuzzy delphi approach (case study: mazandaran province)

objective: the primary objective of this research is to identify the factors affecting agricultural tourism in the context of sustainable development for rural communities.method: in terms of purpose, this study is applied research, and based on its paradigm, it employs a mixed-methods (qualitative-quantitative) approach with an exploratory design. the research method was designed in three stages. in the first stage, to identify and extract the factors affecting agricultural tourism for sustainable rural development, 18 semi-structured interviews were conducted with experts using purposive sampling and considering the theoretical saturation index. following the interviews, qualitative content analysis was performed through open and axial coding, identifying four main factors: 1) natural and climatic, 2) human and socio-cultural, 3) economic and infrastructural, and 4) managerial and institutional. in the second stage, the fuzzy delphi technique was used to achieve group consensus among experts. in the third stage, a researcher-made questionnaire was employed to analyze the effects of factors influencing sustainable agricultural tourism. the questionnaire items were designed based on the qualitative phase using a five-point likert scale (from very high to very low).results: the statistical population in this stage consisted of farmers who were destinations for agricultural tourism in mazandaran province. accordingly, four counties with higher potential for agricultural tourism were selected: one from the west (tonekabon), two from the center (amol and babol), and one from the east (sari) of the province. simple random sampling with proportional allocation was used, with a total sample size of 320 individuals. the results indicated the highest levels of expert consensus regarding factors affecting agricultural tourism and their role in sustainable rural development, which included.conclusions :the results of showed that all four identified factors significantly impact sustainable agricultural tourism. these factors have a positive and significant relationship with sustainable agricultural tourism at a 99% confidence level.