ارزیابی کشت کلزا بر اساس معیارهای محیطی در مناطق کوهستانی ( مورد مطالعه، شهرستان ایذه)

بخش کشاورزی دارای نقش اساسی در حیات اقتصادی و سیاسی جوامع می باشد. با توجه به محدودیت منابع در اختیار و فزونی تقاضا ضروری است که در عرصه های جغرافیایی، برنامه ریزی دقیق و همه جانبه نگری در راستای توسعه فعالیت ها و استفاده از منابع صورت پذیرد. سیستم اطلاعات جغرافیایی نیز از جمله روش های مبتنی بر تحلیل مکانی است که به کمک آن امکان شناخت دقیق توان ها و قابلیت های محیطی هر منطقه به منظور پهنه بندی نواحی مستعد فعالیت کشاورزی و گام نهادن در راه توسعه این بخش میسر می گردد. کشت کلزا به عنوان یکی از محصولات با تنوع بالا، دارای شرایط خاصی از لحاظ محیطی است. شهرستان ایذه دارای موقعیت جغرافیایی مناسبی برای کشاورزی و کشت محصولات متنوع است. تحقیق حاضر تلاش داشته است که پهنه بندی نواحی مستعد کشت کلزا بر اساس معیارهای محیطی، با روش تصمیم گیری مکانی (ahp) و مدل وزن دهی(io) در محیط gis، را مشخص نماید. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر مبنای ماهیت توصیفی – تحلیلی می باشد که پس از جمع آوری اطلاعات و لایه های مختلف و آماده سازی آن ها، از روش های ذکر شده جهت تعیین نواحی مستعد کشت بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد، که معیار خاک با ارزش0.47 دارای بیشترین اهمیت و معیار ارتفاع با ارزش0.02 دارای کمترین اهمیت و تاثیرگذاری در میان هفت معیار محیطی در کشت کلزا برای منطقه مورد مطالعه است. بر اساس مدل چند معیاره مکانی ahp، 29018.55 هکتار از مساحت منطقه برای کشت کلزا مناسب، 40461.19 هکتار  دارای شرایط مناسب، 85152.42  هکتار دارای وضعیت متوسط و 147601 و 71223.75 هکتار از منطقه به ترتیب دارای شرایط نامناسبی برای کشت کلزا می باشند. بر اساس مدل وزن دهی(io)نیز بیش از 23604.40  هکتار از مساحت منطقه مناسب و 37456.36 هکتار نامناسب است. مقایسه نتایج هر دو مدل نشانگر یکسان بودن نتایج و کارایی آن ها است.

evaluation of rapeseed cultivation based on environmental criteria in mountainous areas (case study, izeh county )

agriculture section has a critical rule in life of economic and political societies. in accordance to limitation of existing resources and excess of demands, we have to do an exact and detailed planning to expand the activities of geographical compound and use the resources. geographical informationsystem is one of the new scientific approaches that help us to have an exact recognition of potentialsand capabilities of each area to split the capable ones for agricultural activities and start the extensionin this way. as a matter of fact, by using different models and algorithms such as multi parameterdecision making algorithms, geographical information system can achieve this capability.cultivation of rapeseed as one of the high diversity of products, with specific requirements in termsof environmental. izeh county, it seems of attention geographical location, for the crop is a goodone. this study attempted zoning criteria canola growing areas prone environment, to identify usinga multi criteria decision making (ahp) and weighted model (io( in gis. the purpose of thisresearch is applied based on the nature of the analytical, that after collecting and preparing theinformation and the different layers of the mentioned methods have been used to identify areas pronecultivation. results showed that soil parameter value of 0.47 with a height parameter of mostimportant and least important values 0.02 and the seven criteria for environmental impacts of therapeseed grown in the region is based on expert opinion. in base ahp model, 29,018.55 hectaresfrom region area for rapeseed cultivation of very good, 40,461.19 hectares is appropriate, 85,152.42hectares is average and 71,223.75 and 147,601 hectares of the region, rank are weak andinappropriate for growing rapeseed. in base weighted model (io( , more than 23604/40 hectaresfrom region area, is good, and 37456/36 hectares, inappropriate. result each two model is same.