برنامه‌ریزی استراتژیک در جهت تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی حریم شهری(مطالعه موردی: روستاهای واقع در حریم شهر تبریز)

از آنجا که آسیب پذیری اجتماعات روستایی یکی از محدودیت های توسعه این اجتماعات بویژه در فضاهایی است که مدام تحت تاثیر تهدیدات ناشی از مخاطرات قرار دارند، تاب آوری اجتماعات روستایی می تواند رویکردی تسهیل کننده برای دستیابی به توسعه و به عبارتی، بهبود شرایط زیستی ساکنین و بهبود کیفی شرایط زندگی در محیط باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل برنامه ریزی استراتژیک تاب آوری سکونتگاه های روستایی حریم شهر تبریز تهیه شد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و از لحاظ هدف، کاربردی می باشد. جامعه آماری پژوهش را کارشناسان و متخصصین تشکیل دادند. حجم نمونه با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، 21 نفر برآورد گردید و ابعاد چهار گانه تاب آوری سکونتگاه های روستایی (اقتصادی، اجتماعی، نهادی و سازمانی-کالبدی) به وسیله پرسشنامه محقق ساخته ارزیابی و با استفاده از نرم افزار متاسوات (meta-swot) تحلیل شده است. نتایج نشان داد در بین عوامل موثر جهت تاب آوری سکونتگاه های روستایی حریم شهر تبریز، امکان دسترسی و استفاده از مکان های اسکان موقت، میزان رسیدن به توانایی شغلی قبل از حادثه، میزان آسیب پذیری اموال و دارایی بعد از حوادث، مشارکت مردم برای کمک به قربانیان، مشارکت با تمام مردم جهت کاهش آسیب در اثر مخاطرات، تاثیر رسانه بر افزایش آگاهی و ... از بالاترین تناسب راهبردی برخوردار است. بدین ترتیب، روستای مایان سفلی با 19 امتیاز، دارای بهترین عملکرد و روستای خواجه دیزج با امتیاز 1، بدیترین عملکرد را از لحاظ ابعاد اقتصادی و اجتماعی به خود اختصاص داده اند.

strategic planning for enhancing the resilience of rural settlements in urban fringes (case study: villages located in the fringe of tabriz city)

the vulnerability of rural communities is one of the main obstacles to the development of thesecommunities, especially in areas constantly exposed to natural hazards. in this context, theresilience of rural communities can serve as a facilitating approach to achieving development andimproving the living conditions of residents, as well as enhancing the quality of the livingenvironment. this research aims to analyze the strategic planning of resilience in rural settlementswithin the vicinity of tabriz city. the research method is descriptive-analytical, and in terms ofpurpose, it is applied. the statistical population of the study consisted of experts and specialists,and the sample size was estimated at 21 individuals using purposive sampling. the fourdimensions of rural settlement resilience (economic, social, institutional, and physicalorganizational)were evaluated through a researcher-made questionnaire and analyzed using meta-swot software. the results indicated that among the factors influencing the resilience of ruralsettlements in the vicinity of tabriz, factors such as access to and use of temporary shelters, theability to return to pre-disaster employment levels, the vulnerability of assets and properties afterdisasters, community participation in aiding victims, collective cooperation to reduce disasterrelateddamages, and the role of media in raising awareness had the highest strategic fit.additionally, the village of mayan sofla, with a score of 19, demonstrated the best performance,while the village of khajeh dizaj, with a score of 1, showed the weakest performance in terms ofeconomic and social dimensions.