بررسی و ارزیابی تاب‌آوری کالبدی فضاهای شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی: شهر مشهد)

زلزله همواره جزء مهم‌ترین مخاطرات طبیعی هستند که هرساله تعداد زیادی از مردم جهان گرفتار آثار نامطلوب آن می‌شوند، بنابراین تاب آوری وضع موجود نقش حیاتی در کاهش آسیب پذیری شهرها و تقویت توانایی های شهروندان برای مقابله با خطرات ناشی از زلزله دارد. در این راستا هدف پژوهش حاضر بررسی و ارزیابی تاب‎آوری کالبدی فضاهای شهری در برابر زلزله (مطالعه موردی: شهر مشهد)، می باشد. این تحقیق به ‌لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی می باشد. گردآوری داده‌ها، از طریق مطالعات کتابخانه‌ای (اسنادی) و جمع‌آوری اطلاعات آماری که شامل اسناد و مدارک، مشاهده و مستندسازی می‌باشد، صورت می‌پذیرد. اطلاعاتی که در این پژوهش مورد نیاز است بوسیله‌ی روش کتابخانه‎ای گردآوری شده‌است. عمده اطلاعات مربوط به شاخص‌های این تحقیق از طریق مراجعه به اداره آمار و تحلیل اطلاعات معاونت توسعه و برنامه‌ریزی سرمایه انسانی شهرداری مشهد، استفاده از آمارنامه شهر مشهد در سال 1402 به‌دست آمده است. جامعه آماری پژوهش حاضر کارشناسان و نخبگان شهر مشهد می باشد که به روش هدفمند، 20 نفر انتخاب شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار arc gis و مدل تحلیل سلسله‌مراتبی (ahp) و روش ترکیب خطی وزنی (wlc) و استفاده شد. خروجی نهایی آسیب‌پذیری شهر مشهد در برابر زلزله را نشان که 1147 هکتار (3.55 درصد) در وضعیت کاملاً نامناسب و فقط 2155 هکتار (6.66) درصد در وضعیت کاملاً مناسب قرار دارند. طبق نتایج از میان مناطق هفده گانه شهر مشهد مناطق 7 و 9، بیشترین میزان آسیب‏پذیری را دارند.

investigating and evaluating the physical resilience of urban spaces against earthquakes (case study: mashhad city)

earthquakes are always among the most important natural hazards, and every year a large number of people around the world are affected by their undesirable effects. therefore, resilience plays a vital role in reducing the vulnerability of cities and strengthening the abilities of citizens to copewith earthquake hazards. in this regard, the aim of the present study is to investigating andevaluating the physical resilience of urban spaces against earthquakes (case study: mashhad city).this research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. datacollection is done through library studies (documents) and statistical information collection whichincludes documents, observation and documentation. the information required in this research iscollected through library method. most of the information related to the indicators of this researchwas obtained by referring to the statistics and information analysis department of the humancapital development and planning deputy of mashhad municipality, using the mashhad citystatistics in 2023. the statistical population of the present study is experts and elites of mashhadcity; 20 people were selected through a purposeful method. arc gis software, analyticalhierarchy process (ahp) model, and weighted linear combination (wlc) method were used toanalyze the data. the final output of mashhad city's vulnerability to earthquakes shows that 1147hectares (3.55%) are in a completely unsuitable condition and only 2155 hectares (6.66%) are in acompletely suitable condition. according to the results, among the seventeen districts of mashhadcity, districts 7 and 9 have the highest level of vulnerability.