تحلیل عوامل کلیدی اجتماعی موثر بر تاب‌آوری شهر زنجان در برابر مخاطرات طبیعی و محیطی

مخاطرات طبیعی و محیطی به دلیل شدت و زمان کوتاه اثر‌گذاری بر اجتماعات و محلات شهری تبدیل به یکی از دغدغه‌های اصلی برنامه‌ریزان و مدیران‌شهری در سال‌های اخیر شده است به همین دلیل تقویت اجتماعی شهروندان در یک محیط، نقشی تاثیر‌گذار در کاهش خطرات دارد. بدین منظور هدف از پژوهش حاضر شناسایی پیشران‌های کلیدی اجتماعی موثر بر تاب‌آوری شهر زنجان در برابر مخاطرات طبیعی و محیطی می‌باشد. در این راستا پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی می‌باشد. جهت گردآوری اطلاعات مورد نیاز نیز از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی بهره گرفته شده است. جامعه آماری پژوهش حاضر 35 نفر از خبرگان، اساتید دانشگاهی، متخصصان و مجریان حوزه های مدیریت بحران، برنامه ریزی شهری، شهرسازی می باشد برای انتخاب آنها روش نمونه گیری هدفمند استفاده شده است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نیز از نرم‌افزار micmac بهره گرفته شده است. یافته های پژوهش نشان می‌دهد براساس نتایج دلفی 87 متغیر در 14 بعد «سلامت، اجتماعی-اقتصادی، انسجام و پیوستگی اجتماعی، حمایت اجتماعی، شبکه اجتماعی، دانش و آگاهی اجتماعی، آموزش و مهارت، اهداف جامعه و اثربخشی، اطلاعات و ارتباطات، قابلیت و دسترسی به خدمات ضروری، باورهای اجتماعی، فرهنگ و ایمان، جرم و امنیت اجتماعی، فرایندها و برنامه‌های جامعه، اعتماد اجتماعی و نهادی» شناسایی شده است؛ و در نهایت  براساس نتایج نرم افزار میک مک نشان می دهد که از مجموع این 87 عامل موثر تاب‌آوری اجتماعی شهر زنجان در برابر مخاطرات طبیعی و محیطی 20 عامل و 2 دو بعد دانش و آگاهی اجتماعی، آموزش و مهارت بیشترین امتیاز را از مجموع امتیازها و  به دست آورده‌اند.

analysis of key social factors influencing the resilience of zanjan city against natural and environmental hazards

natural and environmental hazards due to their intensity and short-term impact on urban communities and neighborhoods have become a primary concern for urban planners and managers in recent years. therefore, enhancing social resilience of citizens within an environment plays a significant role in mitigating risks. the aim of this study is to identify key social determinantsinfluencing the resilience of zanjan city against natural and environmental hazards. the research isdesigned as applied in terms of objective and descriptive-analytical in nature. information requiredfor the study was gathered using both library and field research methods. the study populationincludes 35 experts, university professors, specialists, and practitioners in crisis management, urbanplanning, and urban development, selected through purposive sampling method. data analysis wasconducted using micmac software. the findings of the research indicate that based on delphi results,87 variables in 14 dimensions (health, socio-economic, social cohesion, social support, socialnetwork, social knowledge and awareness, education and skills, community goals and effectiveness,information and communications, capability and access to essential services, social beliefs, cultureand faith, crime and social security, community processes and programs, social and institutionaltrust) were identified. according to the micmac results, out of these 87 influential factors, 20 factorsand 2 dimensions, social knowledge and awareness, education and skills, obtained the highest scoresin terms of social resilience of zanjan city against natural and environmental hazards.