واکاوی ارتباط وردش‌های فضایی زمانی پوشش گیاهی با سنجه‌های توپوگرافیک در زاگرس میانی

پوشش گیاهی به عنوان یکی از مولفه های مهم حیات اکولوژیک محیط زیست به دلیل تاثیرات بسیار زیاد در اکوسیستم های مختلف محیطی و همچنین به دلیل تاثیر گذاری مستقیم بر معیشت و زندگی انسانی، عاملی اساسی و مهم بشمار می رود. از این رو، هدف از این پژوهش بررسی تغییرات پوشش گیاهی در زاگرس میانی با استفاده از داده های عددی ماهواره ای است. در این راستا داده های پوشش گیاهی ماهواره ترا سنجنده مادیس با توان تفکیک فضایی 250 متر در دوره زمانی 2001 تا 2018 اخذ شد. این داده ها با بهره گیری از زبان کدنویسی پایتون در ارتباط با سنجه های توپوگرافیکی ارتفاع، میزان و جهت شیب با روش پردازش رستری پنجره متحرک و روش آنالیز سلول به سلول مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بیشینه تراکم پوشش گیاهی در زاگرس میانی در ماههای آپریل (فروردین) تا جون (خرداد) و کمینه آن در ژانویه (دی) مشاهده می گردد. ارتفاعات زاگرس میانی در فصل بهار بالاترین نرخ شاخص پوشش گیاهی و در فصل زمستان کمترین نرخ را نشان می دهند. بیشینه مقدار شاخص پوشش گیاهی در ارتفاع 1500 متر بروز می کند. شاخص پوشش گیاهی در زاگرس میانی تا شیب 95 درصد، روند افزایشی داشته و پس از آن به آرامی کاهش می یابد. کمینه نرخ شاخص پوشش گیاهی در جهت جنوبی از 150 تا 200 درجه آزیموت شمالی ساعتگرد و بیشینه آن در جهت شمال از 300 تا 360 درجه آزیموت شمالی ساعتگرد مشاهده می شود، ارتفاع حد بالای رویش یا m.v.a، در ماه های سرد به سوی طبقات ارتفاعی پائین تر نزول و در ماه های گرم سال به سمت ارتفاعات بالاتر صعود می کند. به طور کلی روند تغییرات شاخص پوشش گیاهی نیز نشان از افزایش شاخص پوشش گیاهی در این واحد کوهستانی دارد.   

spatiotemporal variations in vegetation related to the topographic parameters over central zagros

vegetation is one of the most important components of the ecological life of the environment due toits great impact on various ecosystems and also due to its direct impact on human livelihood andlife, is a fundamental and important factor. therefore, the purpose of this research is to investigatevegetation changes in the central zagros using satellite numerical data. in this regard, vegetationdata of modis sensor with a spatial resolution of 250 m in the period 2001 to 2018 were obtained.these data were analyzed using python coding language in relation to topographic measurements ofheight, the amount and slope direction by moving window raster processing method and cell-to-cellanalysis method. the results showed that the maximum vegetation density in the central zagros isobserved in april to june and its minimum in january. the heights of the central zagros show thehighest rate of vegetation index in spring and the lowest rate in the winter. the maximum value ofvegetation index occurs at an altitude of 1500 m. vegetation index in the central zagros has anupward trend up to a slope of 95% and then decreases slowly. the minimum vegetation index rateis observed in the southern direction from 150° - 200° of north azimuth and its maximum in thenorth direction is from 300° - 360° of north azimuth. the maximum vegetation altitude (m.v.a)descends to lower altitudes in cold months and ascends to higher altitudes in the warm months ofthe year. in general, the trend of changes in vegetation index shows an increase in vegetation indexin this mountainous unit.