>
Fa   |   Ar   |   En
   چرا افراد مهاجرت می‌کنند؟ مدل گرانش بسط یافته از مهاجرت‌های بین استانی در ایران دوره 95-1390  
   
نویسنده شهبازین سعیده
منبع برنامه ريزي توسعه شهري و منطقه اي - 1399 - دوره : 5 - شماره : 13 - صفحه:109 -138
چکیده    مهاجرت داخلی مکانیزمی برای سازگاری با تفاوت‌های منطقه‌ای و مبنای مهمی برای برنامه‌ریزی است، اما در ادبیات جمعیت‌شناختی کمتر به آن توجه شده است. مهاجرت از مجموعه عوامل پیچیده‌ای تاثیر می‌گیرد که برای بررسی نیاز به ابزارهای قدرتمندی دارد. مدل گرانش از مهم‌ترین این ابزارها است که با دو رویکرد پایه و گسترده، تاثیر این عوامل را بررسی می‌کند. هدف این مقاله، بررسی عوامل تاثیرگذار بر مهاجرت منطقه‌ای ایران بر اساس این مدل است. داده‌های موردنیاز شامل تعداد مهاجرت‌های بین استانی و متغیرهای اقتصادیاجتماعی است که از داده‌های سرشماری سال 1395 و بر اساس مطالعات قبلی انتخاب‌شده‌اند. نتایج نشان داد که مدل پایه گرانش قادر به تبیین 69 درصد و مدل بسط یافته 91 درصد از مهاجرت بین استانی هستند. درمجموع عامل شبکه اجتماعی و سپس مسافت بیشترین تاثیر را در مهاجرت منطقه‌ای دارند. تحلیل تاثیر عوامل دافعه و جاذبه نشان داد که عوامل دافعه 53 و عوامل جاذبه 39 درصد، از حجم مهاجرت بین دو استان را تبیین می‌کنند. بر اساس مدل گرانش، در مهاجرت منطقه‌ای نقش عوامل دافعه بیشتر از عوامل جاذبه است. درنتیجه تنها راه تعدیل مهاجرت‌های منطقه‌ای ایجاد خدمات و امکانات برای مناطق کمتر توسعه‌یافته و کاهش تفاوت‌های منطقه‌ای خواهد بود.
کلیدواژه مدل گرانش، مهاجرت داخلی، تفاوت‌های منطقه‌ای، مهاجرت بین استان
آدرس موسسه تحقیقات جمعیت کشور, ایران
پست الکترونیکی saeedehshahbazin2@gmail.com
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved