تحلیل و بررسی تحولات ارزش اثباتی سوگند در قوانین جزایی ایران

سوگند به عنوان دلیل اثبات جرایم در حقوق جزای ایران تحولات گسترده‌ای را پشت‌سرگذاشته است. قبل از انقلاب، سوگند منحصربه جرم‌انگاری سوگنددروغ در دعاوی حقوقی بود.پس از انقلاب، تا قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392، منحصر به نفی یا اثبات قصاص و دیه بوده است و به صورت پراکنده در مواد مختلف آمده بود. اما تصویب قانون مذکور تحول بزرگی در نقش سوگند به عنوان دلیل اثبات جرایم ایجاد کرد.این مقاله به بررسی و تحلیل تحولات ارزش اثباتی سوگند در قوانین جزایی ایران پرداخته است. بررسی‌هاحاکی از آنست که نقش سوگند در ادله اثبات جرایم در طول تاریخ قانونگذاری ایران از قبل از انقلاب و تصویب قانون مجازات عمومی در سال 1304تا سال 1392 تحولات زیادی داشته و بسیار توسعه یافته و نقش سوگند از انحصار در حوزه جرم‌انگاری سوگند دروغ، قبل از انقلاب و تاثیر در نفی یا اثبات قصاص و دیه پس از انقلاب، به تاثیر در نفی و یا اثبات قصاص، دیه، ارش و اثبات ضرر و زیان ناشی از جرم در سال 1392 توسعه یافته است. برای اولین ‌باردرقانون مجازات اسلامی 1392، ادله اثبات جرایم در یک بخش به صورت مستقل تدوین شد و ده ماده به سوگند اختصاص یافت. با بررسی مواد ده ‌گانه ابداعی قانون گذار، شرایط حاکم بر سوگند برای اولین‌بار شناسایی و مورد بررسی قرار گرفت.

An Analysis and Review of the Evolution of the Probative Value of Oath in the Criminal Code of Iran

In the Iranian Criminal law, oath as evidence to prove crimes has undergone an extensive‌‌‌ evolution.Before‌‌ the‌‌ Revolution, oath was limited exclusively to criminalization of false oath in civil actions.After the Revolution and before the ratification of the Islamic Penal Code of 2013, it was solely recognized as a means of dismissal or proof of retaliation and blood money and was codified in different provisions in a scattered manner.However, enactment of the aforementioned Act led to significant changes regarding the role of oath as evidence to prove crimes.This article examines and analyzes the evolution in the probative value of oath in Iranian criminal law.Studies show that the role of oath as evidence for crimes during the history of Iranian legislation before the Revolution and the adoption of the General Penal Code from 1304 until 2013 has undergone many changes and experienced has witnessed much development.The restricted role of oath before the Revolution to the field of criminalization of false oath has expanded after the Revolution by its role in dismissing or proving the case for retaliation, payment of blood money, arsh, and damages caused by a crime according to an Act passed in 2013.In the Islamic Penal Code of 2013 for the first time, criminal evidence was codified independently in one section and ten articles were dedicated to the oath.By examining the ten innovative articles passed by the legislator, the conditions governing the oath were recognized and scrutinized for the first time.