ریسک ژئوپلیتیک، توسعه مالی و رشد اقتصادی در ایران

رشد اقتصادی به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی توسعه، نقش مهمی در ارتقای سطح رفاه عمومی و بهبود شاخص‌های اجتماعی ایفا می‌کند. رشد اقتصادی تحت‌تاثیر مجموعه‌ای از عوامل ساختاری و نهادی قرار دارد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به توسعه مالی و ریسک‌ ژئوپلیتیک اشاره کرد. توسعه مالی، از طریق بهبود دسترسی به منابع مالی نقش بسزایی در تسهیل سرمایه‌گذاری، ارتقای بهره‌وری و تحریک نوآوری ایفا می‌کند. در مقابل، ریسک‌ ژئوپلیتیک، نظیر تنش‌های سیاسی می‌توانند با افزایش نااطمینانی، روند رشد اقتصادی را تضعیف کنند. هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی تاثیر ریسک ژئوپلیتیک و توسعه مالی بر رشد اقتصادی در ایران در ایران طی بازه زمانی سال 1990 تا سال 2023 با استفاده از روش خودرگرسیون برداری با پارامترهای قابل‌تغییر طی زمان است. نتایج نشان‌دهنده تاثیر منفی ریسک ژئوپلیتیک و تاثیر مثبت توسعه مالی بر رشد اقتصادی در ایران است. ریسک‌ ژئوپلیتیک که شامل تهدیدات امنیتی، تحریم‌ها، ناآرامی‌های داخلی و تحولات سیاسی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی می‌شود، تاثیر مستقیمی بر روند رشد اقتصادی کشور دارند. این تاثیر می‌تواند به‌صورت منفی و در قالب کاهش فعالیت‌های اقتصادی، کاهش جریان‌های سرمایه‌گذاری و افزایش عدم اطمینان در بازارهای مالی و اقتصادی نمایان شود. توسعه نظام مالی کشور که شامل بهبود دسترسی به منابع مالی، تقویت بازارهای سرمایه و تقویت نهادهای مالی است، تاثیر مستقیم و معناداری بر رشد اقتصادی دارد. به‌عبارت‌دیگر، فرایندهای توسعه مالی می‌توانند از طریق افزایش منابع مالی در دسترس برای سرمایه‌گذاری، بهبود تخصیص منابع، و تقویت زیرساخت‌های اقتصادی، موجب تسریع رشد اقتصادی در ایران شوند.

geopolitical risk, financial development, and economic growth in iran

economic growth, as one of the key development indicators, plays a significant role in improving public welfare and enhancing social indicators. economic growth is influenced by structural and institutional factors, among which financial development and geopolitical risk are critical. financial development significantly facilitates investment, enhances productivity, and stimulates innovation by improving access to financial resources. conversely, geopolitical risks, such as political tensions, can weaken economic growth by increasing uncertainty. this study aims to examine the impact of geopolitical risk and financial development on economic growth in iran from 1990 to 2023, using the time-varying parameter vector autoregression (tvp-var) method. the results indicate a negative effect of geopolitical risk and a positive impact of financial development on economic growth in iran. geopolitical risks, including security threats, sanctions, domestic unrest, and regional and international political developments, directly impact the country’s economic growth trajectory. this effect manifests negatively in reduced economic activity, decreased investment flows, and increased uncertainty in financial and economic markets. on the other hand, the development of the financial system, which encompasses improved access to financial resources, strengthened capital markets, and reinforced financial institutions, has a significant and positive impact on economic growth. in other words, financial development processes can accelerate economic growth in iran by increasing available financial resources for investment, improving resource allocation, and strengthening economic infrastructure.. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .