تاثیر ارزش بازار سهام بر فقر و نابرابری: مطالعه موردی استان‌های ایران

بازار سهام می‌تواند با فراهم آوردن بستر مناسب برای تجمیع پس‌اندازها از خروج سرمایه‌ها جلوگیری کند و با تبدیل آن‌ها به سرمایه‌گذاری در طرح‌های مولد موجب افزایش تولید، اشتغال، رشد دستمزدها و در نهایت کاهش نابرابری درآمد در کشورهای درحال توسعه شود. زیرا نبود سرمایه کافی، یکی از عوامل موثر بر رشد اقتصادی پایین و در نتیجه فقر و توزیع نامتوازن درآمدها محسوب می‌شود. در این پژوهش به بررسی تاثیر ارزش معاملات بازار سهام بر فقر و نابرابری، در استان-های ایران طی سال‌های 1390 تا 1401 با استفاده از داده‌های پانل و تخمین زن‌ حداقل مربعات تعمیم یافته(gls) پرداخته می‌شود و اعتبار و حساسیت نتایج نیز با تخمین زن‌ gmm سیستمی پانل مورد بررسی قرار می‌گیرد. نتایج حاصل از مدل فقر بیانگر وجود رابطه عکس و معنادار بین ارزش معاملات بازار سهام و شاخص فقر در کل استان‌های کشور و همچنین استان‌های توسعه نیافته است. به عبارت دیگر با افزایش ارزش معاملات بازار سهام، نرخ فقر کاهش یافته است اما در استان‌های توسعه یافته، ارزش معاملات بازار سهام موجب افزایش فقر شده است. از سوی دیگر ارزش معاملات بازار سهام هیچ گونه تاثیر معناداری بر نابرابری در سه گروه مجموع استان‌ها، استان‌های توسعه یافته و استان‌های توسعه نیافته نداشته است. پیشنهاد می‌شود با اقداماتی نظیر شفاف‌سازی هر چه بیشتر بازار، افزایش دسترسی به بازار، کاهش هزینه معاملات، بهبود زیر ساخت‌های معاملاتی بازار، زمینه تامین مالی بنگاه‌ها از بازار سرمایه و آموزش افراد، فعالیت هر چه بیشتر فقرا و افراد با دهک پایین درآمدی در بازار سهام تسهیل گردد.

the impact of value of stock market on poverty and inequality: a case study of iran’s provinces

equity market liquidity can prevent the outflow of large capital and enhance economic growth by transforming it into investment in productive projects, resulting in increased production, employment, and wage growth, ultimately reducing income inequality in developing countries, such as iran. lack of sufficient capital is considered one of the effective factors contributing to low economic growth and, consequently, poverty and income inequality. in a world where some people live in poverty and income disparity is evident, investigating poverty and human welfare in the context of global development holds a crucial position. alongside the significance of the stock market as part of the capital market and its potential impact on these issues, especially in less developed countries like iran, this study investigates the effect of value of transactions on poverty and income inequality in iranian provinces from 2011 to 2022 using panel data and generalized least square (gls) estimator. the validity and sensitivity of the results are also examined using panel system generalized method of moment (gmm) estimator. the results of the poverty model show a significant inverse relationship between equity market liquidity and the poverty index in all provinces, including both developed and less developed provinces. in other words, an increase in equity market liquidity has led to a decrease in the poverty rate. however, in developed provinces, the liquidity of the equity market has contributed to an increase in poverty. on the other hand, equity market liquidity has not shown any significant impact on income inequality in the three groups of total provinces, developed provinces, and less developed provinces. it is suggested that measures such as market transparency, increased market access, reduced transaction costs, improved market infrastructure, financial support for firms from the capital market, and increased involvement of low-income individuals and the poor in the stock market should be taken to enhance the role of equity market liquidity in reducing poverty and promoting more equitable income distribution.