|
|
|
|
تحولات علم انشاء در ایران عصر صفوی (907-984 ه.ق)
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
سلیمانی محمدحسین
|
|
منبع
|
علم و تمدن در اسلام - 1404 - دوره : 6 - شماره : 23 - صفحه:10 -32
|
|
چکیده
|
علم الانشاء به آموزهها و فنونی گفته میشد که موضوع آن شیوههای نگارش منشآت (نامهها) و مکاتبات بوده است. کوشش در راستای تعریف، کاربرد و کارکرد علم انشاء همواره مورد توجه دانشمندان بوده است. هدف از این پژوهش بررسی تحولات علم انشاء در عصر صفوی است. پژوهش پیش رو از نوع کیفی و با روش تاریخی تحلیلی و با بهره جستن از نسخههای خطی و منابع دست اول به انجام رسیده است. در بخش نخست پژوهش به تعریف علم انشاء، ویژگیهای عمومی کار منشیان، آموزهها و افزارهای مادی آنان، کاربردها و کارکردهای ترسل و نیز باید و نبایدهای کار دیوانی پرداخته شده است. در بخش دوم بطور خاص تحولات علم انشاء در عصر صفویان بررسی خواهد شد. پژوهش پیش رو نشان داد که نگرش به علم انشاء و بویژه منشات تعلیمی در این عصر هم از دیدگاه دیوانی و هم از نگر ایدئولوژیک به نسبت ادوار پیشین تحول یافت. از دیدگاه نخست رسوم و طرزهای دیوانی جدیدی همسو با جغرافیای هر منطقه سامان یافت، به گونهای که به گواه برخی منابع، دفاتر دیوانی با ویژگیهای منطبق بر عرف همان جغرافیا تحریر میشد. همچنین برخی اصطلاحات دیوانی خاص در مناطق مختلف پدید آمد که منحصر به همانجا بوده و در دفاتر دیوانی مناطق دیگر بکار نمیرفت. از دیدگاه دوم به پدید آمدن گونهای از منشآت انجامید که میتوان از آن با عنوان منشآت تعلیمی شیعی یاد کرد.
|
|
کلیدواژه
|
علم انشاء، ادبیات دیوانی، دیوانسالاری، صفویان، منشی، منشآت تعلیمی
|
|
آدرس
|
دانشگاه مازندران, دانشکده علوم انسانی و اجتماعی, گروه تاریخ, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
soleymani99@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
developments in the science of epistolary writing in iran during the safavid era (907-984 ah)
|
|
|
|
|
Authors
|
soleymani mohammad hossein
|
|
|
|
|
Keywords
|
science of epistolary writing ,courtly literature ,bureaucracy ,safavids ,scribe ,educational dispatches
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|