نقش عامل جغرافیایی در استمرار تمدنی و جنگ‌های صلیبی بر انقطاع علمی و تمدنی طرابلس

در آستانه جنگ‌های صلیبی طرابلس مرکز حکومت شیعی و دانش‌دوست بنی عمار بود. این شهر در سال 503 به دست صلیبیان افتاد و تا 185 سال در اختیار اروپاییان ماند تا اینکه سیف‌الدین قلاوون در سال 688 آن را مجدد تسخیر کرده شهر قدیمی را ویران کرد و شهر جدید طرابلس را در نزدیکی آن ساحت. حضور صلیبیان در این منطقه سبب شد تا در روند علمی طرابلس انقطاعی صورت گیرد. هنگامی‌که این شهر مجدد فتح شد و سلاطین مملوک در آن شروع به ساختن مدارس اهل سنت کردند نواحی شمالی طرابلس پیرو ‌مذاهب مختلفی از تشیع بودند. انقطاع طولانی‌مدت طرابلس از روند تاریخی اسلامی خود سبب شد تا جریان علمی شیعی آن منقطع شود اما آنچه سبب شد تا طرابلس بعد از جنگ‌های متمادی در دوره جنگ‌های صلیبی و بعد از ویرانی کامل به حیات تمدنی خود ادامه حیات دهد موقعیت جغرافیایی آن بود. این پژوهش به دنبال بررسی تاثیر جنگ‌های صلیبی بر روند علمی و تمدنی طرابلس از دوره بنی عمار تا فتح مجدد به دست ممالیک است. روش پژوهش در این مقاله توصیفی تحلیلی است. فرایند تاریخی توصیف شده و بر اساس ارتباط وقایع با جغرافیا امتداد و انقطاع تاریخی تحلیل شده است.

the role of the geographical factor in the continuity of civilization and the crusades on the scientific and civilizational isolation of tripoli

in the province of the crusades, tripoli was the center of the shiite and scholarly government of bani ammar. this city fell into the hands of the crusaders in 503 and remained in the hands of the europeans for 185 years until saif al-din qalawon recaptured it in 688 and destroyed the old city. the new city of tripoli was built near it. the presence of the crusaders in this area caused an interruption in the scientific process of tripoli. when this city was conquered again and the mamluk sultans started building sunni schools in it, the northern areas of tripoli followed different religions. they were shiites. the long-term separation of tripoli from its islamic historical process caused its shiite scientific flow to be interrupted, but what caused tripoli to continue its civilizational life after many wars during the crusades and after complete destruction its geographical location. this research seeks to investigate the impact of the crusades on the scientific and civilizational process of tripoli from the bani ammar period to the re-conquest by the mamluks. the research method in this article is historical in order to understand the scientific and civilizational process and its developments. examined. therefore, using library tools, first-hand historical sources have been used to describe the historical process.