بررسی وضعیت نسخ خطی وقفی شاه عباس صفوی به آستانه حضرت فاطمه معصومه(س)

شاه عباس صفوی (م1038ق) در دوران پادشاهی طولانی مدت خود، نگاه ویژه‌ای به تاسیس حوزه‌های دینی‌ و مدارس علمیه و نیز نشر کتاب و وقف آن‌ها داشته است. جدای از آن، وی شخصاً چندین مجموعه بزرگ نسخ خطی را، وقف برخی از آستان‌های مقدسه و مدارس علمیه نموده است؛ که از جملۀ آنها، وقف یکصد و ده نسخه خطی کوچک و بزرگ بر حرم حضرت معصومه(س) و بر مدرسه آستانه مزبوره به تاریخ ذی‌قعدة‌ سال 1037ق می‌باشد. مناسب بود تا پژوهشِ میدانی و بررسی آماری گسترده‌ای صورت گیرد تا مشخص شود که وضعیت این نسخ وقفی شاه عباس و موجودی آنها چگونه‌اند؟ و در حال حاضر، چه تعدادی از این یکصد و ده نسخه وقفی در کتابخانه آستانه حرم قم یا مراکز کتابخانه‌ای دیگر وجود دارند؛ و مشخصات فهرستی این نسخ، چگونه هستند؟ پس از بررسی‌های مفصل، مشخص شد که از این مجموعه، تنها شش نسخه خطی «روض الجنان (3 مجلد)؛ الشجرة الالهیة؛ المباحث المشرقیة؛ حاشیه علی شرح العقائد النسفیه» اکنون در آستانه قم و مدرسۀ فیضیه جنب آن، موجود هستند؛ و مابقی نسخه‌های وقفی شاه عباس صفوی، مفقود می‌باشند و اطلاعی از آنها در دست نیست.

examining the status of manuscripts endowed by shah abbas safavi to the shrine of hazrat fatimah masoumeh (pbuh)

during his long reign, shah abbas safavi (d. 1038 ah) paid special attention to the establishment of religious schools and seminaries, as well as the publication of books and their endowments. apart from that, he personally endowed several large collections of manuscripts to some holy shrines and seminaries; among them, he endowed one hundred and ten small and large manuscripts to the fatimah kazemiyeh musaviyeh shrine and to the aforementioned astaneh madrasah in dar al-momineen qom on the date of gharat al-shahr dhu al-qa’dah al-haram in the year 1037 ah. it was appropriate to conduct a field study and statistical study to see what the status of these manuscripts endowed by shah abbas and their inventory are? and how many of these one hundred and ten endowments exist in the astaneh library of qom at present; and what are the catalog specifications of these manuscripts? after the study, it was found that from this collection, only six manuscripts, “rawd al-jinan (3 volumes); al-shujarah al-ilahiyah; al-mabahath al-mashreeqiyah; annotation on the explanation of the nusafiyah beliefs& are now available at the entrance to qom and the fayziyyah school next to it; and the remaining endowment manuscripts are missing and no information is available about them.