عوامل موثر بر گسترش زبان فارسی در عراق از برآمدن صفویه تا پایان دوران پهلوی

زبان فارسی از گذشته دور با جامعه و فرهنگ مردم عراق ارتباط درهم‌ تنیده‌ای داشته است. این روابط از دوران حکمرانی صفویه بصورت فزاینده‌ای تعاملات فرهنگی و اجتماعی دو جامعه ایران و عراق را تحت تاثیر قرار داد و از این دوران به بعد جلوه‌های حضور زبان فارسی در نقاط مختلف سرزمین عراق نمودی روشن‌تر یافت. مسئله‌ای که پژوهش حاضر در پی یافتن پاسخ آن است، فهم عوامل موثر بر گسترش زبان فارسی در جامعه عراق از برآمدن صفویه تا پایان دوران پهلوی است. نتایج حاصل از این پژوهش که بر مبنای مطالعه کتابخانه‌ای و با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفت، حاکی از آن است که از ابتدای سلطنت صفویه و رسمی شدن مذهب تشیع در ایران و متاثر از آن تعامل گسترده و حضور روزافزون ایرانیان در جامعه عراق، زبان فارسی از جهات گوناگون در این سرزمین بسط یافته و از طریق به‌کارگیری در فرهنگ، مذهب، سیاست و اقتصاد این کشور گسترش یافته است. در عین حال، جمعیت فراوان ایرانی که بویژه در شهرهای مذهبی عراق ساکن شده بودند و در دوران پس از صفویه نیز بر شمار آنان افزوده می‌شد، کنشگرانی مهم در عرصه فرهنگ این کشور بودند و این امر عاملی مهم در گسترش روزافرون زبان و ادب فارسی در سرزمین عراق بود.

factors affecting the spread of persian language in iraqfrom the rise of the safavids to the end of the pahlavi era

the persian language has had an intricate relationship with the society and culture of the iraqi people since the distant past. these relations have increasingly affected the cultural and social interactions of the two societies of iran and iraq since the safavid era, and from this era onwards, the manifestations of the presence of the persian language in different parts of the iraqi territory have become clearer. the issue that the present study seeks to answer is understanding the factors affecting the spread of the persian language in iraqi society from the rise of the safavids to the end of the pahlavi era. the results of this study, which was conducted based on a library study and with a descriptive-analytical method, indicate that since the beginning of the safavid dynasty and the officialization of shiism in iran, and influenced by that extensive interaction and the increasing presence of iranians in iraqi society, the persian language has expanded in this land in various ways and has spread through its use in the culture, religion, politics, and economy of this country. at the same time, the large iranian population, especially those who had settled in the religious cities of iraq and whose numbers continued to increase in the post-safavid era, were important actors in the cultural sphere of this country, and this was an important factor in the growing spread of the persian language and literature in the land of iraq.