ارائه الگوی اظهارنظر حسابرسی مبتنی بر حالات روانی حسابرسی در ایران با توجه به نظریه پردازی زمینه بنیان

از پژوهشگران حوزه رفتاری واکنش های احساسی نقش بسزایی در فرآیند قضاوت و تصمیم گیری دارند و قضاوت های گوناگون از جانب افراد، ناشی از واکنش های احساسی متفاوت آنها به عوامل درونی و بیرونی است. هدف پژوهش حاضر ارائه الگوی اظهارنظر حسابرسی مبتنی بر حالات روانی حسابرسی در ایران با رویکرد نظریه پردازی داده بنیان است. جامعه آماری پژوهش شامل دو بخش کیفی(شامل خبرگان جامعۀ علمی دانشگاهی و متخصصان آموزش عالی رشته حسابداری و حسابداران رسمی- به روش گلوله برفی تارسیدن به اشباع نظری به تعداد 16 نفر خبره) کمی (شامل تمامی شامل کلیه حسابداران رسمی- به روش فرمول کوکران و از طریق نمونه گیری تصادفی ساده، به تعداد310 نفر به عنوان آزمودنی انتخاب (البته 9 نفر در پیش پردازش ها حذف شدند) از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه استخراجی بخش کیفی که شامل 49 کد اولیه بود استفاده شد. روش تحلیل داده ها در بخش کیفی کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد و  در بخش کمّی از آزمون مدل‌سازی معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تاییدی) و تحلیل عاملی اکتشافی نیز بهره گرفته شد. نتایج نشان دادند که مولفه های تشکیل دهنده الگوی اظهارنظر حسابرسی مبتنی بر حالات روانی 6 مقوله اصلی شامل عوامل محیطی، اظهارنظر حسابرس، چالش های گزارشگری، اطمینان بخشی، آموزش و محدودیت های حسابرسی ایجاد نموده است. سپس محقق در گام مهم بعدی با آزمون فرضیات استخراجی از بخش کیفی به این نتیجه رسید که بین عوامل محیطی و اظهارنظر حسابرس ارتباط معنادار و مثبتی وجود دارد. همچنین بین اظهارنظر حسابرس و آموزش ارتباط معنادار و مثبتی وجود دارد.

presenting the model of audit opinion based on psychological states of audit in iran according to the theorizing of the foundation

abstractfrom behavioral researchers, emotional reactions play a significant role in the process of judgment and decision-making, and various judgments by people are caused by their different emotional reactions to internal and external factors. the purpose of the current research is to provide a model of audit opinion based on psychological states of audit in iran with a data-based theorizing approach. the statistical population of the research consists of two parts: qualitative (including experts from the academic community and higher education specialists in the field of accounting and certified accountants - using the snowball method until reaching theoretical saturation with the number of 16 experts) quantitative (including all including all certified accountants - using the cochran formula method and through simple random sampling, 310 people were selected as subjects (of course, 9 people were excluded in the pre-processing) through semi-structured interviews and the extractive questionnaire of the qualitative part, which included 49 primary codes, was used.the method of data analysis was used in the qualitative part of the theoretical coding based on the foundational data theorizing method and in the quantitative part of the structural equation modeling test (confirmatory factor analysis) and exploratory factor analysis. the results showed that the components of the audit opinion pattern based on mental states have created 6 main categories including environmental factors, auditor opinion, reporting challenges, assurance, training and audit limitations. then, in the next important step, the researcher came to the conclusion that there is a significant and positive relationship between the environmental factors and the auditor’s comments by testing the hypotheses extracted from the qualitative part. also, there is a significant and positive relationship between the auditor’s comments and training.