معرفی و پیشنهاد «عضو جدید ورکان» در جنوب غرب کاشان به‌عنوان قدیمی‌ترین عضو سازند قم

سازند قم (الیگوسن میوسن پیشین) از توالی ضخیمی از مارن‌های دریایی، سنگ‌های کربناته، ژیپس و سیلیسی آواری تشکیل شده است. این سازند در سه حوضه رسوبی ساختاری ایران مرکزی، ارومیه دختر و سنندج سیرجان نهشته شده است و تاکنون به 11 عضو تقسیم‌شده بود. «عضو بی‌نام» که با فسیل‎های nummulites intermedius و eulepidina cf. dilatata مشخص می‎شود و به روپلین نسبت داده شده است، به‌عنوان قدیمی‌ترین عضو سازند قم معرفی شده بود. مطالعات اخیر نویسنده این مقاله، نهشته‌های روپلین را بر اساس اولین حضور لپیدوسیکلینیدها در روپلین پسین، به روپلین پیشین و روپلین پسین تقسیم نموده است، بر این اساس، عضو بی‌نام دارای سن روپلین پسین است. نهشته‌های روپلین پیشین سازند قم که با حضور nummulites واقعی بدون لپیدوسیکلینیدها مشخص می‌گردند صرفاً در مناطق جنوب غربی و جنوب کاشان یافت شده‌اند. نهشته‌های قاعده‌ای برش‌های سازند قم در جنوب غربی و جنوب کاشان (متشکل از مارن، سنگ‌آهک و آهک مارنی) ازنظر سنگ‌شناسی به‌طور مشخصی متفاوت از عضو بی‌نام (تناوبی از مارن سیلتی، ماسه‎سنگ و آهک)، عضو a (آهک قاعده‌ای) و عضو b (مارن ماسه‎ای) سازند قم است. بنابراین، نهشته‌های مذکور به‌عنوان یک عضو جدید از سازند قم معرفی می‌شود و به‌عنوان «عضو ورکان» نام‌گذاری می‌گردد. بدین ترتیب تعداد عضوهای سازند قم به 12 عضو افزایش یافته و «عضو ورکان» (با 108 متر ضخامت در برش ورکان)، به سن روپلین پیشین، به‌عنوان قدیمی‌ترین عضو سازند قم معرفی می‌گردد. «عضو ورکان» در برش‌های ورکان (جنوب غربی کاشان)، ویدوجا (جنوب غربی کاشان) و قهرود (جنوب کاشان) نیز حضور دارد.

introducing the newly established varkan member in sw kashan as the oldest member of the qom formation

the qom formation، (oligocene early miocene in age) consists of thick successions of marine marls، limestones، gypsum، and siliciclastics. it is deposited in the sanandaj–sirjan fore arc basin، urumieh dokhtar magmatic arc (intra arc basin)، and central iran back arc basin and it was subdivided into 11 members to date. unnamed member which is identified by nummulites intermedius and eulepidina cf. dilatata and attributed to rupelian، was introduced as the oldest member of the qom formation. recent studies by the current author subdivided the rupelian stage into early rupelian and late rupelian، based on the first appearances of lepidocyclinids in the latter one. accordingly، the unnamed member is late rupelian in age. besides، the early rupelian strata are characterized by the presence of nummulites without lepidocyclinids، reported merely from southwestern and southern kashan. the basal deposits of the qom formation sections in sw and s kashan (composed of marl، limestone and marl limestone) are distinctly different from the unnamed member (alternation of silty marl، sandstone and limestone)، a member (basal limestone) and b member (sandy marl) of the qom formation، in terms of lithology. therefore، the mentioned deposits are introduced as a new member and named the verkan member. accordingly، the number of the qom formation members has increased to 12 and the varkan member (with 108 m thickness in the varkan section and early rupelian in age) is introduced as the oldest member of qom formation. the verkan member is present in the varkan (sw kashan)، vidoja (sw kashan) and ghohroud (s kashan) sections.