ارائه‌ الگوی ارزش فناوری بلاک‏‌چین مبتنی بر فین‏تک‌ها در کسب‌وکارهای مالی و بانکی

باتوجه‌ به تاثیر احتمالی‌‏ای که فناوری بلاک‏‌چین بر روی صنعت بانکداری می‌گذارد، بررسی تاثیر این فناوری بر الگوهای کسب‌وکار صنعت بانکداری که معرف چگونگی ایجاد، ارائه و کسب ارزش در این صنعت است، اهمیت زیادی خواهد داشت. هدف کلی این مقاله، ارائه‌ الگوی ارزش فناوری بلاک‏‌چین مبتنی بر فین‏تک‌ها در کسب‌وکارهای مالی و بانکی است. تحقیق برحسب هدف کاربردی و ازنظر ماهیت، از نوع آمیخته‌ اکتشافی است. در این تحقیق، از فراترکیب برای شناسایی عوامل، از دلفی فازی برای ارزیابی، غربال و بومی‌سازی مدل و از تکنیک دیمتل برای تحلیل روابط و تاثیرات آن‌ها بهره برده شده است. جامعه‌ موردمطالعه شامل 73 مقاله از 849 مقاله (1395 تا 1402 مقالات داخلی و 2016 تا 2023 مقالات خارجی) با مرور نظام‌مند انتخاب و با روش تحلیل محتوا کدگذاری شده‌‏اند. در ادامه، 7 بعد، 23 مولفه و 102 شاخص با کمک 17 خبره اعتبارسنجی و بومی‌سازی و در مرحله‌ نهایی، ابعاد و مولفه‌ها با کمک خبرگان اولویت‌بندی و الگوی نهایی استخراج شده است. نتایج نشان داد که استفاده از فناوری بلاک‌‏چین مبتنی بر فین‏تک‌ها، قابلیت ایجاد ارزش در ابعاد نوآوری و فناوری، شفافیت، امنیت، کیفیت، سرعت، مدل‌های کسب‌وکار و همکاری برای کسب‌وکارهای مالی و بانکی را دارا بوده و به آن‏ها قابلیت استراتژیک بخشیده است.

modeling the impact of blockchain technology on fintech in the financial and banking sectors

given the potential impact of blockchain technology on the banking industry, it is crucial to explore how this technology influences business models within the sector. this understanding can provide valuable insights into how value is created, delivered, and captured in banking. the main objective of this article is to present a blockchain technology framework as applied to fintech in the financial and banking sectors. this study employs metacomposition to identify key factors, the fuzzy delphi method to evaluate, refine, and localize the model, and the dimetal technique to analyze relationships and effects. the research involved a systematic review of 849 articles (ranging from 1395 to 1402 in the iranian calendar for domestic articles, and from 2016 to 2023 for international articles), from which 73 articles were selected and analyzed using content analysis. subsequently, 7 dimensions, 23 components, and 102 indicators were validated and localized with the assistance of 17 experts. in the final stage, these dimensions and components were prioritized with expert input, leading to the extraction of the final framework. the results indicate that fintech-driven blockchain technology enhances value creation in the dimensions of innovation and technology, transparency, security, quality, speed, business models, and collaboration, providing strategic capabilities to financial and banking businesses.