بررسی خلق پول از هیچ در نظام بانکی ایران

رشد نقدینگی در سال‌های اخیر، روندی به‌شدت افزایشی داشته است. نقش بانک‌ها در فرآیند خلق پول ازطریق اعطای اعتبارات بانکی، ازجمله عوامل موثر در این زمینه بوده که نتیجه‌ چنین عملکردی، ناترازی در شبکه‌ بانکی از محل سپرده‌های جدید را به‌همراه خواهد داشت؛ لذا، هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسی فرآیند خلق پول از هیچ در سیستم بانکی ایران است. براساس این تئوری، بانک‌ها قادر خواهند بود باتوجه به فرصت‌های سودآوری‌ای که دراختیارشان قرار می‌گیرد، کل مقدار وام را از هیچ خلق کنند و سپس به‌دنبال تامین ذخایر خود باشند. به‌منظور بررسی فرآیند مذکور، بااستفاده از رویکرد داده‌های پانلی، اطلاعات مربوط به 18 بانک پذیرفته­‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی بازه‌ زمانی 1400-1393 جمع‌آوری و ازطریق دو روش، اثبات جهت علیت از تسهیلات اعطایی بانک‌ها به حجم سپرده‌های بانکی مورد بررسی قرار گرفت. در روش اول، دو تابع بااستفاده از روش تخمین gls برآورد شد؛ در تابع اول، با تخمین رابطه‌ عرضه‌ تسهیلات، جهت علیت از سپرده‌های بانکی به تسهیلات اعطایی مورد تایید قرار گرفت و در تابع دوم، به‌منظور بررسی خلق پول از هیچ، علیت از تسهیلات به سپرده‌ها اثبات شد. در روش دوم نیز، ابتدا با انجام آزمون var تعداد وقفه‌ بهینه بین دو متغیر تعیین شد و سپس با انجام آزمون علیت گرنجر، این ارتباط دوطرفه تایید شده است.

investigating the creation of money from nothing in iran's banking system

the growth of liquidity in recent years has increased sharply, with banks playing a significant role in this process through the creation of money via bank credits. this practice has led to imbalances in the banking network due to the location of new deposits. in this study, we intend to examine the process of money creation from nothing within the iranian banking system. according to this theory, banks can create the entire amount of loans from nothing, based on the profitable opportunities available to them, and then seek to secure their reserves. to gain an insight regarding this process, the study garnered data from 18 banks listed on the tehran stock exchange over the period from 2014 to 2022, using a panel data approach. the study employed two methods to explore the causal relationship between bank loans and deposit volumes. in the first method, two functions were estimated using the gls estimation technique. the first function confirmed the causality from bank deposits to granted loans by estimating the relationship between deposit supply and loan provision. the second function, aimed at investigating money creation from nothing, established causality from loans to deposits. the second method involved performing a var test to determine the optimal number of lags between the two variables. following this, the granger causality test was applied, confirming the existence of a two-way relationship between loans and deposits.