شناسایی عوامل تاب آوری جامعه دینی در مواجهه با دشمنان از نگاه قرآن و روایات با رویکردی به دفاع مقدس 12 روزه

در حوزه اجتماعی، تاب آوری عنصر پویا و مهمی است که توانایی جامعه را برای مواجهه با سختی‌ها و بازگشت به وضع اولیه و حتی رشد و توانمندتر شدن پس از آن، افزایش می‌دهد. جامعه دینی ما همواره در معرض چالش، تهدید و حتی تهاجم قرار دارد که آخرینِ آن تهاجم 12 روزه رژیم صهیونی بود؛ با این حال، تاب آوری جامعه در برابر این تهاجم، نقطه قوت و عامل مهم پیروزی آن بود. از این‌رو، «تاب‌آوری جامعه» به عاملی حیاتی برای مقابله با دشمنان تبدیل شده است. شناسایی و تقویت عوامل تشکیل‌دهنده این تاب‌آوری، جامعه را برای چالش‌های آینده آماده‌تر و مقاوم‌تر خواهد کرد. لذا پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل تاب آوری جامعه دینی بر اساس آموزه‌های اسلامی(آیات قرآن کریم و احادیث معتبر شیعه) طراحی و با روش تحلیل محتوا انجام شد. نمونه پژوهش، شامل گزاره‌های دینیِ مرتبط با حوزه معنایی تاب آوری بود که به شکل هدفمند انتخاب شد. پس از استخراج داده‌های مرتبط، اعتبار سنجی نتایج، بر اساس نظر 10 نفر از کارشناسان متخصص، با محاسبه شاخص روایی محتوا (cvi) و نسبت روایی محتوا (cvr) صورت گرفت و هر دو، میانگین بالاتر از حد آستانه را کسب کردند که حاکی از تاییدِ معتبر بودن و مفید بودن نتایج پژوهش بود. بر اساس یافته‌های پژوهش، «عوامل تاب آوری جامعه دینی» شامل 15 عامل: «خداباوری»، «خودباوری»، «مثبت نگری»، «تعهد دینی»، «معنویت»، «عقلانیت»، «بهرمندی از تجربه‌ها»، «غیرتمندی»، «امید»، «مقاوم سازی درونی»، «همت و تلاش»، «آمادگی»، «حکومت قدرتمند و مستقل»، «رهبری مقاوم» و «همبستگی اجتماعی» می‌باشد.

identifying the factors of resilience in a religious community confronting enemies: a perspective from the qur'an and hadiths with an approach to the 12-day sacred defense

in the social domain, resilience is a dynamic and critical element that enhances a society's capacity to confront adversities, recover to its initial state, and even grow stronger and more empowered thereafter. our religious society is perpetually exposed to challenges, threats, and even aggressions, the most recent being the 12-day assault by the zionist regime. nevertheless, the society's resilience in the face of this aggression was a key strength and a significant factor in its triumph. consequently, societal resilience has become a vital factor in countering adversaries. identifying and strengthening the components of this resilience will better prepare and fortify the society for future challenges. therefore, the present study was designed to identify the factors of resilience in a religious society based on islamic teachings (verses of the holy quran and shia hadiths) and was conducted using the content analysis method. the research sample consisted of religious propositions related to the semantic domain of resilience, selected purposefully. after extracting relevant data, the validation of the results was performed based on the opinions of 10 specialized experts, using the content validity index (cvi) and content validity ratio (cvr), both of which achieved averages above the threshold, indicating the validity and utility of the research findings. according to the study's findings, the factors of resilience in a religious society include 15 elements: belief in god, self-confidence, positive thinking, religious commitment, spirituality, rationality, utilization of experiences, zeal, hope, internal fortification, effort and endeavor, preparedness, strong and independent governance, resilient leadership, and social cohesion.