ارائه الگوی تخصیص بودجه قانون استفاده متوازن از امکانات کشور در استان‌های مختلف ایران (رویکرد تصمیم‌گیری چند معیاره)

توزیع اعتبارات بین مناطق مختلف در کشور جهت ایجاد تعادل و توازن منطقه‌ای در ادبیات اقتصادی و در بین سیاست‌گذاران اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. ارائه الگویی که بتوان اعتبارات قانون استفاده متوازن از امکانات کشور را بین مناطق توزیع کرد که توازن بین مناطق را شکل دهد از اهداف این مقاله است. بنابراین با استفاده از نرم‌افزار اکسپرت چویس وزن و درجه اهمیت امور، بخش و زیر‌بخش‌های قانون بر اساس روش تحلیل سلسله مراتبی از دیدگاه خبرگان محاسبه می‌شود و سپس درجه اهمیت یا وزن تخصیص توزیع بودجه سال (1398) در امور، بخش‌ها و زیر بخش‌ها با نظر 9 نفر از خبرگان مقایسه شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که امور ‌اقتصادی با درجه اهمیت (0٫438) نسبت به سایر امورات دیگر دارای بیشترین وزن و از اهمیت بالاتری برخوردار بوده و از نگاه تخصیص اعتبارات در رتبه اول قرار می‌گیرد و امور زیر‌بنایی دارای وزن (0٫396)، در رتبه دوم قرارگرفته و هم چنان امور ‌اجتماعی و فرهنگی دارای وزن (0٫166) در رتبه آخر قرارگرفته است. همچنین با استفاده از داده‌های بودجه تخصیص‌یافته شده در استان‌ها در سال (1398)، امور زیر بنایی دارای وزن (0٫67) با مقدار (0٫27-) تفاوت، با امور زیربنایی به‌دست‌آمده از نظر خبرگان و امور اقتصادی دارای وزن (0٫013) با تفاوت (0٫42) و همچنان امور اجتماعی و فرهنگی با مقدار وزن (0٫321) و به میزان (0٫16-) تفاوت با واقعیت به‌دست‌آمده است. با توجه به نتایج فوق اگر دولت تخصیص اعتبارات را مبتنی بر این پژوهش انجام دهد می‌تواند انتظار داشته باشد که روند توازن منطقه‌ای شتاب بیشتری بگیرد.

presenting the budget allocation model of the law of balanced use of the country's facilities in different provinces of iran (madm approach)

credit distribution among different regions in the country is of great importance in order to create regional balance in the economic literature and among economic policymakers. one of the goals of this article is to present a model that can distribute the credits of the law on the balanced use of the country's facilities among the regions, which will form a balance between the regions. therefore, by using the expert choice software, the weight and degree of importance of affairs, sections and sub-sections of the law are calculated based on the method of hierarchical analysis from the point of view of experts, and then the degree of importance or the weight of the allocation of the budget for the year (2019) in affairs, sections the ministers of the departments have been compared with the opinion of experts. the results of the research show that infrastructural matters with an importance level of (0.5) have the highest weight and have a higher importance than other matters, and from the point of view of credit allocation, they are ranked first, and economic matters have a weight of (0.356)., ranked second, and social and cultural affairs with weight (0.144) ranked last. also, using the budget data allocated in the provinces in the year (2019), the infrastructural affairs have a weight of (0.66) with a value of (0.166) difference, with the infrastructure affairs obtained according to experts, and economic affairs have a weight of (0.013) with a difference of (0.343) and social and cultural affairs with a weight of (0.321) and a difference of (0.177) with reality. according to the above results, if the government allocates credits based on this research, it can expect the process of regional balance to accelerate.