تبیین نقش فناوری اطلاعات در توسعه گردشگری کشاورزی فضاهای پیراشهری تهران

گردشگری کشاورزی، به‌عنوان یکی از اشکال نوین گردشگری، با تلفیق فعالیت‌های کشاورزی و تجربه‌های طبیعت‌محور، نقش مهمی در توسعه پایدار نواحی پیراشهری ایفا می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه گردشگری کشاورزی در نواحی پیراشهری کلانشهر تهران (شهرستان شهریار)، به بررسی تاثیرات این فناوری بر عوامل محیطی، اقتصادی، نهادی، زیرساختی و فناورانه پرداخته است. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی بوده و داده‌ها از طریق مطالعات اسنادی و توزیع پرسشنامه (بر اساس طیف لیکرت) از جامعه آماری شامل 168 نفر از فعالان محلی، کارکنان اجرایی و بخش خصوصی جمع آوری شده است. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون‌های ناپارامتریک (دو‌جمله‌ای، کروسکال‌-والیس و فریدمن) و نرم‌افزارهای spss، excel و arcgis انجام شد. نتایج نشان داد که فناوری اطلاعات با بهبود بازاریابی، دسترسی، آموزش و مدیریت منابع، تاثیر معناداری بر توسعه گردشگری کشاورزی دارد. شاخص‌های «توسعه کسب‌وکارها»، «اشتغال زایی» و «افزایش درآمد» به‌ترتیب بالاترین رتبه را در اثرگذاری داشته‌اند. با این حال، چالش هایی نظیر کمبود زیرساخت‌های دیجیتال، مهارت‌های ناکافی و هزینه‌های اولیه، موانعی در مسیر بهره‌گیری کامل از این فناوری هستند. رتبه بندی مولفه های پژوهش براساس اثرگذاری فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه گردشگری کشاورزی نشان داد این از 5 عامل مورد بررسی عامل های زیرساختی با میانگین 46 / 27 ، در رتبه اول اثرگذاری و نقش عملکردی موثر، عامل نهادی با میانگین 55 / 26 در رتبه دوم، عامل فناورانه با میانگین 41 / 25 در رتبه سوم این رتبه بندی جای گرفتند. در نهایت براساس یافته های پژوهش می توان اذعان داشت که با توسعه زیرساخت های دیجیتال، آموزش جوامع محلی و حمایت های مالی، می توان ظرفیت های گردشگری کشاورزی را در نواحی پیراشهری تهران به طور موثرتری بهره برداری کرد.

explaining the role of information technology in the development of agri-tourism in tehran’s peri-urban areas

agritourism, as an emerging form of tourism, plays a significant role in promoting sustainable development in peri-urban areas by integrating agricultural activities with nature-based experiences. this study focuses on the role of information and communication technology (ict) in the development of agritourism in the peri-urban areas of tehran metropolis (shahrivar county), examining its impacts on environmental, economic, institutional, infrastructural, and technological factors. the research adopts a descriptive-analytical and applied approach, with data collected through documentary studies and questionnaires (based on the likert scale) from a statistical population of 168 individuals, including local activists, executive staff, and private sector stakeholders. data analysis was conducted using non-parametric tests (binomial, kruskal-wallis, and friedman) and software tools such as spss, excel, and arcgis. the results indicate that ict significantly influences agritourism development by enhancing marketing, accessibility, education, and resource management. the indicators of business development, job creation, and income growth ranked highest in terms of impact, respectively. however, challenges such as inadequate digital infrastructure, insufficient skills, and initial costs pose barriers to fully leveraging this technology. the ranking of research components based on the impact of ict on agritourism development revealed that, among the five factors examined, infrastructural factors (with a mean of 27.46) ranked first, institutional factors (with a mean of 26.55) ranked second, and technological factors (with a mean of 25.41) ranked third. ultimately, the findings suggest that by developing digital infrastructure, training local communities, and providing financial support, the potential of agritourism in tehran’s peri-urban areas can be more effectively harnessed.