شناسایی موانع پیاده سازی سیستم اطلاعات سلامت در ایران

زمینه و هدف: سیستم اطلاعات سلامت نقش عمده ای در تامین به موقع و کارآمد اطلاعاتمورد نیاز در حوزه های مختلف دارد. اجرای چنین سیستم نیازمند انجام مطالعات اولیه و شناسایی ابعاد اهمیت و پیش نیازهای اولیه اجزای این سیستم در ابعاد مختلف است. پیش از هر گونه اقدام اجرایی، شناسایی موانع اجرای چنین سیستمی، اقدامی ضروری تلقی میشود. بنابراین، هدف پژوهش حاضر شناسایی موانع اجرای این سیستم و نیز روابط بین این موانع بوده است. روش کار: پژوهش حاضر از نوع آمیخته(کیفی و کمی) و دارای هدف کاربردی است. در بخش کیفی پژوهش از روش و ابزار مصاحبه و در بخش کمی از روش پرسشنامه(مبتنی بر روش ism و مدل dematel ) استفاده شده است. نمونه مورد مطالعه، به تعداد 11 نفر، با تکنیک گلوله برفی و معیار اشباع نظری انتخاب شده است.یافته‌ها: موانع با توجه به ارجاع درونی هر مقوله در 6 حوزه، مبتنی بر ذی‌نفعان اصلی سیستم اطلاعات سلامت طبقه‌بندی گردید. پس از شناسایی موانع، اقدام به بررسی روابط این مقوله‌ها در دو مرحله درون گروهی(6 ماتریس مختلف) و بین گروهی(استخراج تاثیرگذارترین و تاثیرپذیرترین مقوله‌ها) به انجام رسید. در نهایت مهم‌ترین موانع دارای بیشترین نقش علی(نیز معلولی) شناسایی گردید. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر مشخص نمود که اجرای سامانه جامع سلامت در ایران با موانع متعددی روبرو است. از این میان، مهمترین مانع با بیشترین بار علی، مربوط به رانت، لابی و درآمدهای هنگفت ناشی از عدم شفافیت و عدم قابلیت دسترسی به اطلاعات در این حوزه است، در این میان، نقش نگاه امنیتی به مقوله اشتراک‌گذاری اطلاعات، نگاه سنتی و سواد پایین برنامه‌ریزان و متولیام قانون‌گذاری، سیاست-سازی و مدیریت بخش درمان در حوزه سیستم‌های اطلاعاتی را نیز نبایستی نادیده گرفت. مجموعه عوامل علی یاد شده، نارضایتی شهروندان(بیماران)، را به عنوان مهم‌ترین معلول چنین سیستمی سبب شده است. بنابراین، هر گونه طرحی در حوزه سیستم اطلاعاتی سلامت بایستی ابتدا تلاش نماید موانع یاد شده را بر طرف نماید.

barriers to implement health information system using interpretive structural modeling in case of iran

background: health information system plays a vital role inproviding timely and efficient information needed in variousfields. the implementation of such a system requires conductingpreliminary studies and identifying basic prerequisites of thissystem from different dimensions. therefore, the aim of thecurrent research was to identify the barriers to theimplementation of this system as well as the relationshipsbetween these barriers. prior to any enforcement action, it isnecessary to identify barriers to the implementation of such asystem. therefore, the aim of the current research was toidentify the barriers to the implementation of this system as wellas the relations between these barriers.methodology: this study is of a mixed type (qualitative andquantitative), with a practical purpose. the interview method andtools were used in the qualitative part of the research, and thequestionnaire method (based on the ism method and thedematel model) employed in the quantitative part. 11 peoplewere selected as the research sample by the use of the snowballtechnique and theoretical saturation criterion.findings: using expert knowledge and interview method, thisstudy, in the first step, identified 89 categories associated withthe barriers to the implementation of the health informationsystem in iran. these barriers were classified in six categorieswith respect to the main stakeholders of the health informationsystem. after identifying the barriers, the relationship betweenthese categories was investigated in two stages: intra-group (6different matrices) and inter-group (extraction of the mostcausal and effected categories). finally, the most importantbarriers with the most causal (as well as effected) role wereidentified.conclusion: this study showed that there are many barriers forthe implementation of a total health information system in iran,among which the most important one with the greatest causalityis related to the economic rent, lobbying, and huge incomesresulting from the lack of transparency and the lack of access toinformation in this area. as a result, the interest groups in thisarea are always trying to prevent development of a totalinformation system in the health sector. in the meantime, therole of the security perspective on the category of informationsharing, the traditional view and low literacy of planners andlegislators, policy-making and management of the healthcaresector in the field of information systems should not be ignored. the set of mentioned causal factors has caused dissatisfactionamong citizens (patients) as the most important effect of such asystem. therefore, any plan in the field of health informationsystem should first try to remove the mentioned barriers.