رویکرد اقتصاد سیاسی به ساخت و کارکرد طبقه متوسط در ایران پساانقلاب

آمارهای موجود نشان می‌دهد که کشورها در طی سه دهه گذشته به‌سوی ادغام هرچه بیشتر در جهانی شدن اقتصاد پیش رفته‎اند ولی روند این حرکت برای همه به یک میزان نیست و همین نشان از ادغام نامتقارن در جهانی شدن دارد. این پژوهش نشان‌دهنده این امر است که اقتصاد ایران اقتصادی بسته و غیر آزاد است و حرکتی آهسته به‌سوی اقتصادی باز و ادغام بیشتر در جهانی شدن اقتصاد دارد. علت این حرکت آهسته این است که ساختار رانتیر زمینه گسست اقتصاد ایران از ساختارهای جهانی اقتصاد را به وجود آورده؛ بنابراین تنزل کیفیت توسعه اقتصادی و سیاسی را منجر شده است. درنتیجه تکیه بر درآمدهای بادآورده حاصل از رانت به‌ویژه نفت باعث شده است این موضوع برساخت و کارکرد طبقه متوسط پس از انقلاب تاثیر بگذارد و این طبقه را با چالش‌های سیاسی/اقتصادی روبه‌رو نماید. نوشتار پیش رو بر این پرسش متمرکز شده است که ساختار رانتیر و ادغام نامتقارن در جهانی شدن اقتصاد چه تاثیری بر ساخت و کارکرد طبقه متوسط در ایران داشته است؟ فرضیه پژوهش نیز بر این اساس استوار است که به نظر می‎رسد ساختار رانتیر و ادغام نامتقارن جهانی شدن اقتصاد باعث زوال تدریجی طبقه متوسط در ایران پساانقلاب شده است؛ بنابراین هدف اصلی این مقاله تشریح چالش‎های سیاسی/اقتصادی طبقه متوسط در دولت رانتیر است که شناسایی و کمک به حل و فصل این چالش‎ها می‎تواند منجر به پویایی و نقش‌آفرینی طبقه متوسط در راستای توسعه سیاسی/اقتصادی ایران شود. این پژوهش از جهت روش تحقیق اسنادی و رویکرد توصیفی/تحلیلی دارد.

the approach of political economy to the construction and functioning of the middle class in post-revolutionary iran

available statistics show that countries have moved towards greater integration in economic globalization over the past three decades, and this process is occurring in most countries, but the trend of this movement is not the same for all countries, which indicates the asymmetrical integration of countries in globalization. the characteristics of this research also indicate that the iranian economy is closed and unfree and is slowly moving towards an open economy and greater integration into the globalization of the economy, the reason for this movement is that the rentier structure of iran's economy has emerged from the global economic structures, and therefore economic development and political decline has been created. as a result, reliance on windfall income from rent, especially oil, has affected the structure and functioning of the middle class after the revolution, confronting this class with political and economic challenges. the following article focuses on the question of what impact has rentier structure and asymmetric integration in economic globalization in iran had on the structure and functioning of the middle class in iran. the research hypothesis is also based on the fact that it seems that rentier structure and asymmetric integration of economic globalization have caused the gradual decline of the middle class in post-revolutionary iran. therefore, the main purpose of this article is to describe the political-economic challenges of the middle class in the rentier state, which can lead to the dynamism and role of the middle class in the political-economic development of iran. this research has a descriptive-analytical approach in terms of the documentary research method.