شناسایی محرک‌های اصلی تامین امنیت غذایی پایدار در مناطق روستایی استان آذربایجان شرقی

استان آذربایجان شرقی یکی از استانهای برخوردار از منابع طبیعی است که در تولید مواد غذایی نقش مهمی دارد. در مقایسه با دیگر استانهای کشور در سطح بالاتری از امنیت غذایی قرار دارد اما با شاخصهای جهانی فاصله زیادی دارد. هرچند با توجه به ظرفیتهای موجود برای توسعه کشاورزی در این استان، می توان به آینده امنیت غذایی امیدوار بود اما نگاه علمی و آینده پژوهانه به این مسئله و ارائه پیشرانهای کلیدی برای آینده امنیت غذایی پایدار می تواند افق روشن را پیش روی برنامه ریزان و سیاستگذاران برنامه ریزی روستایی قرار دهد که هدف اصلی تحقیق حاضر است. جهت دستیابی به اهداف این پژوهش از روش تحلیل اثرات متقابل استفاده شد. خبرگان و متخصصان حوزه صنایع غذایی و برنامه‌ریزی توسعه کشاورزی و همچنین متخصصان آینده‌پژوهی دانشگاه تبریز در این پژوهش شرکت داشتند. نظرسنجی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته برای خبرگان انجام شد و تعداد 31 پرسشنامه تکمیل شد. برای محاسبه روایی از روش و تکنیک روایی محتوایی و صوری همچنین برای سنجش پایائی پرسشنامه، پرسشنامه طراحی شده در اختیار تعدادی از خبرگان قرار گرفت تا قابلیت آن در سنجش تاثیرات متقابل پیشران‌ها بررسی شود. تعداد 58 عامل ‌در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، طبیعی و سیاسی مدیریتی استخراج ‌شدند. ‌در مرحله‌ دوم، عوامل ‌وارد ‌ماتریس ‌متقابل ‌شده ‌تا ‌سطح ‌و ‌مقدار ‌تاثیرگذاری آن‌ها بر ‌یکدیگر ‌و ‌بر ‌روند ‌آینده‌ تامین امنیت غذایی در مناطق روستایی مشخص شود. ‌ابعاد‌ ماتریس 58×58 بوده ‌و ‌درجه ‌پرشدگی ماتریس‌ نیز 53.89 می‌باشد که‌ نشان ‌می‌دهد ‌عوامل ‌در ‌بیش ‌از 54 درصد‌ بر‌ یکدیگر ‌تاثیرگذار بوده‌اند.‌ از‌ مجموع 1813 رابطه ‌ممکن ‌در ‌این ‌ماتریس،1551 رابطه ‌عدد ‌صفر، 643 رابطه ‌عدد ‌یک، 611 رابطه ‌عدد ‌دو ‌و 557 559 ‌عدد ‌سه ‌می‌باشد. بر اساس وضعیت‌های احتمالی آینده پیش رو، در کل، 33 وضعیت مختلف برای 11 عامل کلیدی به‌دست‌آمده، طراحی شده است که این وضعیت‌ها طیفی از شرایط مطلوب تا نامطلوب را شامل می‌شود و تعداد وضعیت‌های هر عامل نیز از تعداد سه وضعیت احتمالی تشکیل شده است.

identifying the main drivers of sustainable food security in rural areas of east azarbaijan province

. in order to achieve the goals of this research, the interaction effects analysis method was used. experts and specialists in the field of food industry and agricultural development planning, as well as future research specialists of tabriz university participated in this research. the survey was conducted using a researcher-made questionnaire for experts and 31 questionnaires were completed. to calculate the validity of the content and face validity method and technique, as well as to measure the reliability of the questionnaire, the designed questionnaire was given to a number of experts to check its ability to measure the mutual effects of drivers. 58 factors were extracted in the economic, social, natural and political fields of management. in the second stage, the factors entered into the mutual matrix to determine the level and amount of their influence on each other and on the future process of providing food security in rural areas. the dimensions of the matrix are 58x58 and the degree of saturation of the matrix is 53.89, which shows that the factors have influenced each other in more than 54%. out of the total of 1813 possible relationships in this matrix, 1551 relationships are zero number one, 611 the relationship between the number two and 557 559 is the number three. based on possible future situations, in total, 33 different situations have been designed for 11 key factors, which include a range of favorable to unfavorable conditions, and the number of situations for each factor is made up of three possible situations.