رابطه دو سوی دانش و قدرت در خلق فضاهای عدالت‌محور شهری(نمونه موردی: شهر رشت- مقایسه وضع موجود و مطلوب)

امروزه با توجه به نابرابری‌های اجتماعی و فقدان قدرت در گروهی از مردم، جستجو برای عدالت به یکی از اهداف برنامه‌ریزی تبدیل شده است. همچنین نادیده انگاشتن نقش قدرت در تدوین مبانی شهر عدالت‌محور عاملی است که تحقق‌پذیری رویکردها به شهر عدالت‌محور را با تردید رو به رو می سازد. بنابراین هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش نظریه دانش-قدرت در خلق فضاهای عدالت‌محور شهری است. این پژوهش تحقیقی از نوع کاربردی- توسعه‌ای است. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی(مشاهده و پرسش‌نامه) و همچنین جامعه‌ آماری شامل شهروندان شهر و افراد متخصص و صاحب‌نظر در امور مسائل شهری می باشد که نمونه گیری از جامعه آماری شهروندان بصورت تصادفی  و خبرگان از طریق نمونه‌گیری گلوله برفی انجام شده است برای تعیین حجم نمونه از فرمول کوکران استفاده شده است. جهت بررسی جایگاه عدالت فضایی در  شهر رشت، مدل پژوهش با استفاده از تکنیک مدلسازی معادلات ساختاری مورد سنجش قرار گرفت و مقایسه وضعیت موجود و مطلوب با آزمون t تک نمونه ای صورت گرفت. بر اساس چهارچوب مفهومی پژوهش، شاخص های بدست آمده شامل دانش فضایی، هدایت و کنترل و مشارکت می باشد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد برای حرکت اصولی برنامه‌ریزی ، شناسایی نقش قدرت ها و تاثیر نیروهای اثرگذار در جامعه ضروری است. در واقع شهر عدالت‌محور چهارچوب قدرت دهنده ای برای بازیگران شهری فراهم می‌کند تا به واسطه آن کیفیت زندگی بهتری را بهبود بخشند.

the bidirectional relationship between knowledge and power in creating justice-oriented urban spaces (case study: the city of rasht - comparison of current and desired conditions)

today considering social inequalities and the lack of power among certain groups, pursuing justice has become one of the objectives of urban planning. furthermore, overlooking the role of power in establishing the foundations of justice-oriented cities raises doubts about the feasibility of justice-driven urban approaches. therefore, the primary aim of this research was to examine the role of the knowledge-power theory in creating urban spaces oriented toward justice. this study was applied-developmental in nature. the data collection methods included library research and fieldwork (observation and questionnaires). the research population consisted of city residents and experts in urban issues. the sampling of the general public was conducted randomly, while the sampling of the expert public was done using the snowball technique. the sample size was determined using the cochran formula. to assess the spatial justice status in the city of rasht, the research model was evaluated using structural equation modeling, and a comparison between the current and desired states was made using a one-sample t-test. based on the conceptual framework of the research, the identified indicators included spatial knowledge, guidance and control, and participation. the findings revealed that recognizing the role of power and the influence of impactful forces in society is essential for principled planning. essentially, a justice-oriented city provides an empowering framework for urban stakeholders, enabling them to improve their quality of life.