واکاوی نشانه‌ها و رمزگان‌های اجتماعی رمان ولدتُ هُناک، ولدتُ هُنا از مرید برغوثی بر پایه نظریه پی‌یر گیرو

نشانه‌شناسی اجتماعی به‌عنوان یکی از رویکردهای حوزه نشانه‌شناسی، به مطالعه نظام‌های مختلف دلالتی در جامعه می‌پردازد. «پی‌یر گیرو»، زبان‌شناس فرانسوی (1912- 1983) نشانه‌های اجتماعی را از دو منظر هویت و نزاکت بررسی می‌کند. مقوله هویت را در قالب مولفه‌هایی همچون پرچم، یونیفورم، نشان و مدال، آرایش، نام‌ و لقب، شاخص و علامت تجاری مورد مطالعه قرار می‌دهد و نشانه‌های نزاکت را در لحن کلام، سلام و خداحافظی، توهین، اطوارپژوهی، فاصله‌پژوهی و آداب غذا خوردن می‌کاود. از دیدگاه «گیرو»، نشانه‌های اجتماعی در شکل‌بندی انواع ارتباطات اجتماعی نقش دارند. مرید برغوثی، نویسنده و شاعر فلسطینی (1944- 2021) در رمان «ولدتُ هُناک، ولدتُ هُنا» از رویدادهای سفر به فلسطین روایت می‌کند و مجموعه‌ای از نشانه‌های اجتماعی فلسطینی را به مخاطب انتقال می‌دهد. جستار پیش‌رو در تلاش است به شیوه توصیفی - تحلیلی و بر پایه نظریه نشانه‌شناسی اجتماعی «پی‌یر گیرو»، به بررسی نشانه‌ها و رمزگان‌های اجتماعی این اثر بپردازد. روشن‌ترین دستاوردهای پژوهش حاضر به گواه نمونه‌های واکاوی‌شده، حکایت از قابلیت تطبیق همه نشانه‌ها و رمزگان‌های اجتماعی نظریه «گیرو» در رمان برغوثی دارد و بر حضور پررنگ نشانه‌های اجتماعی برآمده از فرهنگ و هویت اصیل عربی و اسلامی در این اثر دلالت می‌کند. برغوثی گاهی با استعانت از نشانه‌های اجتماعی صهیونیست‌های ساکن در سرزمین‌های اشغالی از تلاش آنان برای هویت‌سازی پرده بر می‌دارد. او با ارائه تصویر واقعی از جامعه فلسطین، فرصت تحریف چهره این جامعه مظلوم را از دشمن می‌گیرد.