خوانش شالوده‌‌شکنی داستان عبدالله بحری و برّی از هزار و یک شب براساس نظریۀ ژاک دریدا

شالوده‌شکنی، مرحلۀ متکامل ساختارگرایی و گامی فراتر از آن است که با سیال‌سازی مفهوم ساختار و رهایی پیوند دال و مدلول از قطعیت، امکان بروز معانی و تاویل‌های گوناگون را فراهم می‌آورد و بر ارزش‌های تازه‌ای که خواننده کسب می‌کند، تمرکز دارد. هدف پژوهش حاضر، کشف لایه‌های پنهان معنایی داستان «عبداللّه بحری و برّی» از هزار و یک شب در پرتو این رویکرد است. این جستار با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از مفاهیم شالوده‌شکنی دریدا ـ از جمله تقابل‌زدایی از دوگانه‌ها، نفی مرکزگرایی، ضمیمه و تمهیدات زبانی سامان یافته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تقابل تقدیر و تدبیر در این داستان پایدار نمی‌ماند و در لایه‌های عمیق‌تر روایت دچار گسست می‌شود. کنش‌های شخصیت­ها، مرکز معنایی داستان را متزلزل کرده و روایت را از جبرگرایی صرف به عرصه‌ای پویا و چندلایه برای تعامل میان اراده فردی و نیروهای بیرونی بدل می‌کند. بخش ضمیمه با تغییر تمرکز داستان از شخصیت به مفهوم، ظرفیت تولید معانی چندگانه را تقویت می‌کند و تمهیدات زبانی همچون نمادپردازی و تشبیه با شکستن ساختار متعارف داستان، خواننده را به سوی خوانش‌های متنوع و چندگانه هدایت می‌کنند.