اندازه‌گیری موانع ورود، هزینه‌های رفاهی انحصار و سنجش پارامتریک صرفه‌های مقیاس: مطالعه موردی صنعت مواد غذایی

صنعت مواد غذایی در ایران یکی از بخش‌های حیاتی و استراتژیک اقتصاد کشور است. این صنعت به دلایل مختلفی از جمله تامین امنیت غذایی، اشتغال‌زایی و ایجاد ارزش افزوده اهمیت دارد. در این مطالعه تلاش گردید تا موانع ورود، هزینه‌های رفاهی انحصار و صرفه‌های مقیاس در بخش صنعت مواد غذایی بررسی شود. برای بررسی موانع ورود از روش خالص ورود و برای اندازه‌گیری هزینه‌های رفاهی انحصار از روش‌های هاربرگرو پوزنر و همچنین از تابع هزینه ترانسلوگ برای بررسی پارامتریک صرفه‌های مقیاس استفاده شده است. برای این منظور از داده‌های خام مرکز آمار در صنعت مواد غذایی با 14 صنعت فعال با کد آیسیک چهاررقمی در طی سال‌های 1381 تا 1400 استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان داد که میزان هزینه‌های اجتماعی انحصار در روش پوزنر بسیار بیشتر از روش هاربرگر بوده است. علاوه‌ براین مشخص شد در صنعت مواد غذایی علاوه بر بالا بودن هزینه‌های رفاهی انحصار، میزان موانع ورود در اکثر صنایع بالا بوده است. بعلاوه، این صنعت از صرفه‌های ناشی از مقیاس برخوردار نیست.

measuring barriers to entry, welfare costs of monopoly and parametric measurement of economies of scale: a case study of the food industry

the food industry in iran is one of the vital and strategic sectors of the country's economy. this industry is important for various reasons, including ensuring food security, creating jobs, and creating added value. in this study, an attempt was made to examine barriers to entry, welfare costs of monopoly, and economies of scale in the food industry sector. the net entry method was used to examine barriers to entry, and the harberger posner methods were used to measure welfare costs of monopoly, as well as the translog cost function to examine parametric economies of scale. for this purpose, raw data from the statistics center in the food industry with 14 active industries with four digit isic codes during the years 2002 to 2021 were used. the research findings showed that the social costs of monopoly in the posner method were much higher than the harberger method. in addition, it was found that in the food industry, in addition to the high welfare costs of monopoly, the barriers to entry were high in most industries. in addition, this industry does not have economies of scale.