ریسک مالی کشوری و تاثیر آن در صادرات صنعتی دوجانبه ایران

با توجه به سقوط بزرگ تجارت پس از بحران مالی 2008-2009، توجه به نقش ریسک مالی کشوری برای صادرات افزایش یافته است. ریسک مالی کشوری مورد نظر این مطالعه معیاری برای سنجش توانایی یک کشور در انجام تعهدات مالی در سطح بین‌المللی است. مسئله اصلی این مقاله، تعیین میزان تاثیرپذیری صادرات صنعتی ایران از ریسک مالی کشوری و شناسایی مولفه‌های تعیین‌کننده آن در مقایسه با سایر عوامل سنتی موثر بر صادرات است. بدین ترتیب از داده‌های تابلویی برای دوره 2002 تا 2022 و در چارچوب مدل جاذبه و به روش حداکثر درستنمایی شبه پواسن (ppml) استفاده شده است. تحلیل اقتصادسنجی نقش ریسک مالی کشوری ایران در رشد عرضه صادرات صنعتی را تایید نمی‌کند. لیکن شرایط ریسک مالی کشوری مقاصد صادراتی به‌عنوان یکی از عوامل موثر در رشد صادرات صنعتی ایران مورد تایید آماری قرار می‌گیرد. نکته قابل‌توجه این است که شرایط ریسک مالی کشوری مقاصد صادراتی در مقایسه با سایر عوامل کلاسیک مدل جاذبه نظیر نرخ ارز حقیقی، مرز مشترک و تولید ناخالص داخلی سرانه مقاصد صادراتی دارای بیشترین تاثیر بر صادرات صنعتی ایران است. در میان 5 مولفه تعیین‌کننده ریسک مالی کشوری مقاصد صادراتی، کاهش ریسک حساب‌جاری، بدهی خدمات، ریسک بدهی خارجی و ریسک نقدینگی بین‌المللی باعث افزایش تقاضا برای صادرات صنعتی ایران می‌شود. توصیه می‌شود شرکت‌های صادراتی و نهادهای توسعه‌ای در انتخاب و شناسایی بازارهای هدف معیار ریسک مالی کشوری را مدنظر قرار دهند.

financial risk of the country and its impact on iran’s bilateral industrial exports

due to the great collapse of trade after the financial crisis of 2008-2009, attention to the role of country financial risk for exports has increased. the country’s financial risk, as considered in this study, is a measure of the country’s ability to meet its financial obligations on the international level. the main issue in this article is to determine the extent to which iran’s industrial exports are affected by the country’s financial risk, and to identify its determining components in comparison to other traditional factors affecting exports. therefore, panel data for the period from 2002 to 2022 have been used in the framework of the gravity model and the maximum likelihood pseudo-poisson (ppml) method. econometric analysis does not confirm the role of iran’s country financial risk in the industrial export supply growth. however, the country’s financial risk conditions of export destinations are statistically confirmed as one of the effective factors in iran’s industrial export growth. the remarkable point is that the country’s financial risk conditions of export destinations have the most impact on iran’s industrial exports compared to other classic factors of the gravity model, such as the real exchange rate, common border, and gdp per capita of export destinations. among the five determining components of the country’s financial risk for export destinations, reducing current account risk, servicing debt, foreign debt risk, and international liquidity risk increase the demand for iran’s industrial exports. it is recommended that export companies and development institutions consider the country’s financial risk criteria when selecting and identifying target markets.