سازوکار و اندازه‌‌گیری اثرات تراکم صنعتی بر تاب‌‌آوری اقتصادی استان‌‌های ایران

تحقیق حاضر به بررسی تاثیر تراکم صنعتی بر تاب‌آوری اقتصادی استان‌های ایران با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته (gmm) پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که تراکم صنعتی به‌طور مثبت و معناداری بر افزایش تاب‌آوری اقتصادی تاثیر می‌گذارد. این تاثیر از طریق بهبود شرایط اشتغال، سودآوری و رقابت‌پذیری بنگاه‌ها و همچنین مکانیسم‌های تطبیق و یادگیری تحقق می‌یابد. علاوه بر این، خدمات اجتماعی نیز به کاهش هزینه‌های تولید و افزایش تاب‌آوری اقتصادی کمک می‌کند، هرچند تاثیر آن از نظر آماری در سطح 5 درصد معنی‌دار نبوده است. کارایی تولید صنعتی به‌عنوان یک عامل کلیدی در تقویت تاب‌آوری اقتصادی شناسایی شده است که می‌تواند از طریق زیرساخت‌های مشترک و سرریزهای فناوری، هزینه‌های مبادله را کاهش داده و نوآوری و تخصص را تقویت کند. همچنین، اندازه بازار، اثر مثبت و معناداری بر تاب‌آوری اقتصادی استان‌ها دارد و افزایش آن به کاهش هزینه‌های دسترسی به بازار و مواد اولیه کمک می‌کند. بر اساس یافته‌ها، توصیه‌های سیاستی شامل تقویت تراکم صنعتی، افزایش خدمات اجتماعی، بهبود کارایی تولید، گسترش اندازه بازار و توجه به تنوع صنعتی می‌باشد. اجرای این توصیه‌ها می‌تواند به تقویت تاب‌آوری اقتصادی مناطق و کاهش آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر بحران‌ها کمک کند.

mechanism and measurement of the effects of industrial agglomeration on economic resilience in iranian provinces

this study investigates the impact of industrial agglomeration on the economic resilience of iran’s provinces using the generalized method of moments (gmm). the results indicate that industrial agglomeration has a positive and significant effect on enhancing economic resilience. this effect is realized through improving employment conditions, profitability, and competitiveness of firms, as well as through adaptation and learning mechanisms. additionally, social services contribute to reducing production costs and increasing economic resilience, although their effect is not statistically significant at the 5% level. industrial production efficiency has been identified as a key factor in strengthening economic resilience, as it can reduce transaction costs through common infrastructure and technological spillovers, while reinforcing innovation and specialization. furthermore, market size has a positive and significant effect on the economic resilience of provinces, and its expansion helps to reduce the costs of accessing markets and raw materials. based on the findings, policy recommendations include strengthening industrial agglomeration, enhancing social services, improving production efficiency, expanding market size, and considering industrial diversity. implementing these recommendations can help boost the regions’ economic resilience and reduce their vulnerability to crises.