برآورد ناکارایی x و هزینه‌های رفاهی انحصار در صنعت محصولات شیمیایی: رویکرد لیبنشتاین - کومانور

هدف این مطالعه برآورد ناکارایی x و هزینه‌های رفاهی انحصار در صنعت محصولات شیمیایی است. بدین منظور از رویکرد لیبنشتاین - کومانور جهت تخمین هزینه‌های رفاهی انحصار استفاده شده است. برای این منظور از داده‌های طرح آمارگیری کارگاه‌های صنعتی ده نفر کارکن و بیشتر مرکز آمار طی دوره 1381 تا 1397 برای صنعت محصولات شیمیایی با کد isic چهار رقمی استفاده گردید. جهت محاسبه هزینه‌های رفاهی انحصار، در ابتدا میزان شاخص ناکارایی x، هزینه نهایی و کشش قیمتی تقاضا بدست آمده است و در ادامه هزینه‌های رفاهی انحصار برآورد شده است. نتایج بررسی نشان داد که صنعت تولید الیاف مصنوعی با مقدار 0.59 دارای بیشترین میزان ناکارایی x و صنعت تولید پلاستیک و لاستیک مصنوعی در شکل نخستین با 0.23 دارای کمترین میزان ناکارایی x است. بعلاوه طبق نتایج بدست آمده میزان هزینه رفاهی عملکرد غیر رقابتی در صنعت تولید پلاستیک ولاستیک مصنوعی در شکل نخستین دارای بالاترین مقدار بوده و به میزان 7159843190 میلیون ریال بدست آمده است. بنابراین به منظور بهبود کارایی و رقابت‌پذیری صنعت شیمیایی ایران، تسهیل دسترسی به منابع مالی، بهبود زیرساخت‌های حمل و نقل و لجستیک برای کاهش هزینه‌های تولید و توزیع و وضع قوانین و مقررات مناسب برای افزایش کیفیت محصولات و کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی توصیه می‌شود.

estimation of x-inefficiency and the welfare costs of monopoly in the chemical products industry: a leibenstein - comanor approach

the aim of this study is to estimate x-inefficiency and welfare costs of monopoly in the chemical products industry. the liebenstein-komanor approach was used to estimate the welfare costs of monopoly. for this purpose, data from the survey plan of industrial workshops with ten workers or more from the statistics center from 2002 to 2018 for the chemical products industry with a four-digit isic code were used. to calculate the welfare costs of monopoly, the x-inefficiency index, marginal cost, and price elasticity of demand were obtained first, and then the welfare costs of monopoly were estimated. the survey results showed that the synthetic fiber production industry had the highest level of x inefficiency with a value of 0.59, while the plastic and synthetic rubber production industry had the lowest level of x inefficiency with a value of 0.23.  furthermore, based on the results obtained, the welfare cost of non-competitive performance in the plastic and synthetic plastic production industry in the first form had the highest amount, which was 7159843190 million rials.therefore, to improve the efficiency and competitiveness of iran’s chemical industry, it is recommended to facilitate access to financial resources, improve transportation and logistics infrastructure to reduce production and distribution costs, and enact appropriate laws and regulations to enhance product quality and reduce environmental pollution.