>
Fa   |   Ar   |   En
   رابطه فضای اجتماعی و عملکرد پارلمان در ایران (1359-1395)  
   
نویسنده گل محمدی احمد ,زمانی سمیه ,دلاوری ابوالفضل
منبع جامعه شناسي سياسي ايران - 1398 - دوره : 2 - شماره : 2 - صفحه:143 -185
چکیده    مسئله این مقاله، رابطه فضای اجتماعی و عملکرد پارلمان در ایران (1359-1395) است. پارلمان‌ها ضمن برخورداری از وجوه نهادی و ماهیت ساختاری، گروه‌بندی‌های متشکل از نمایندگان هستند که هرکدام با نیروهای اجتماعی و کانون‌های قدرت سیاسی نسبتی دارند. عملکرد پارلمان‌ها نیز برآیندی از مواضع این نیروها و گروه‌بندی‌های اجتماعی و ملاحظات کانونهای قدرت سیاسی است. پرسش این پژوهش این است عملکردهای قانون‌گذاری و نظارتی پارلمان در ایران پس از انقلاب چه رابطه‌ای با فضای اجتماعی داشته است؟ برای پاسخ به این پرسش، با بهره‌گیری از نظریه تمایز «پیر بوردیو» که بر مفاهیم «فضای اجتماعی»، کنش، میدان، سرمایه و عادت‌واره استوار است و با استفاده از روش‌های تحلیل مضمون و تحلیل محتوای کیفی، عملکرد 9 دوره مجلس شورای اسلامی و نسبت آن با روند تحولات فضای اجتماعی در فاصله سال‌های 1358 تا 1396 بررسی شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ویژگی‌های چندلایه قدرت سیاسی، صف‌بندی‌ها و منازعات مستمر در میدان سیاست و تمایزات و تعارضات پیچیده و فزاینده در فضای اجتماعی در درون پارلمان منعکس‌شده و گروه‌بندی‌های درون پارلمان را به بازنمایی‌هایی اغلب متغیر از ترجیحات و اولویت‌ها در حوزه‌های قانون‌گذاری و نظارت کشانده است. همچنین نمایندگان و گروه‌بندی‌های پارلمانی نیز تمایلات و ملاحظات شخصی و گروهی خاص خود را در قالب ترجیحات محلی و یا ملی در پارلمان پیگیری کرده و کمابیش تحقق بخشیده‌اند. همچنین بر مبنای یافته‌ها به الگوبندی از فضای اجتماعی رسیدیم که نشان داد در جمهوری اسلامی ایران، فضای اجتماعیِ نامتقارن اصل و متقارن استثناست. این وضعیت با سرشت ایدئولوژیک و رانتی دولت مرتبط بوده است.
کلیدواژه فضای اجتماعی، انتخابات، پارلمان، عملکرد، قانونگذاری، نظارت، ایران پس از انقلاب
آدرس دانشگاه علامه طباطبایی(ره), گروه علوم سیاسی, ایران, دانشگاه علامه طباطبایی(ره), دانشکده حقوق و علوم سیاسی, ایران, دانشگاه علامه طباطبایی(ره), گروه علوم سیاسی, ایران
پست الکترونیکی abdelaveri@gmail.com
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved