تحلیل تلفیقی بازنمایی خشونت در سریال‌های شبکۀ نمایش خانگی با استفاده از رویکردهای بارت (1968)، فیسک (2005) و فرکلاف (2003)

این پژوهش به بررسی بازنمایی خشونت در سریال‌های شبکۀ نمایش خانگی ایران می‌پردازد و از چارچوب تلفیقی نشانه‌شناسی جان فیسک (2005) و رولان بارت (1968) همراه با تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف (2003) بهره می‌گیرد. در این مطالعه، هفت سریال شامل «پوست‌شیر»، «یاغی»، «قورباغه»، «زخم‌کاری»، «نهنگ‌آبی»، «می‌خواهم زنده بمانم» و «سیاوش» از منظر میزان و تنوع خشونت مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که خشونت کلامی با 39.4% بیشترین فراوانی را در نماهای تحلیل‌شده دارد و این موضوع در سریال‌هایی مانند «نهنگ آبی» و «زخم کاری» به وضوح قابل مشاهده است. خشونت در این سریال‌ها نه تنها به‌ عنوان پدیده‌ای فیزیکی و فردی، بلکه به‌ عنوان یک پیام اجتماعی و فرهنگی نیز مطرح شده است. در سطح توصیف، سازندگان سریال‌ها از شیوه‌های مختلفی مانند انتخاب واژگان خاص، ویژگی‌های دستوری و ساخت‌های متنی پیچیده برای بازنمایی خشونت استفاده کرده‌اند. در سطح تفسیر و تبیین، خشونت به‌ عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی و بررسی روابط قدرت، هویت و روان‌شناسی شخصیت‌ها مطرح شده است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، فصل اول سریال‌های شبکۀ نمایش خانگی را بر اساس نشانه‌شناسی فیسک و بارت و تحلیل گفتمان فرکلاف بررسی می‌کند. این پژوهش ضمن ارائۀ بینشی عمیق دربارۀ نقش خشونت در تولید معنا و پیشبرد داستان، به تحلیل دقیق عناصر بصری، صوتی و روایی در بازنمایی خشونت می‌پردازد و نشان می‌دهد که شبکۀ نمایش خانگی نه تنها بازتاب‌دهندۀ برخی از نیازها و دغدغه‌های اجتماعی است، بلکه در شکل‌دهی و بازتولید گفتمان‌های فرهنگی و اجتماعی نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.

an integrated analysis of violence representation in home-video-network series: applying barthes (1968), fiske (2005), and fairclough’s (2003) approaches

violence, as a multifaceted socio-cultural phenomenon, has become a pervasive theme in contemporary media, particularly in television series. in iran, home-video-network platforms—such as domestic streaming services—have emerged as influential cultural intermediaries, shaping societal norms and reflecting ideological tensions. this study investigates how violence is represented in seven iranian home-video-network series (pust-e shir, yaghi, gorbagheh, zakhm-e kari, nahang-e abi, mikham zendeh beman, and siavash), employing an integrated framework of semiotics (roland barthes, 1968; john fiske, 2005) and critical discourse analysis (norman fairclough, 2003). by analyzing 485 violent scenes across these series, the research explores the interplay between linguistic, visual, and ideological codes in constructing violence as both a narrative device and a reflection of power dynamics.the study addresses a critical gap in existing literature, as most prior research on media violence in iran focuses on cinema or news media, neglecting the nuanced portrayal of violence in domestic television serials. furthermore, while semiotic and discourse analyses have been applied separately in media studies, their synthesis offers a novel approach to decoding the layered meanings of violence in audiovisual narratives. this research contributes to understanding how violence is ideologically framed, socially normalized, and culturally legitimized through media texts, providing insights for policymakers and media producers seeking to address its societal implications.materials & methodsthe study adopts a descriptive-analytical methodology, combining qualitative semiotic analysis with quantitative frequency measurements. seven iranian home-video-network series were selected based on their thematic diversity and popularity, encompassing 126 episodes totaling 5,984 minutes of content. a systematic observation protocol was employed to extract 485 violent scenes, categorized into five types: physical, psychological, verbal, symbolic, and social violence.