سرعت گفتار در ریتم شعرکلاسیک فارسی

سرعت گفتار با درصد زمانی یا تناسب امتداد سکوت‌ها ارتباط دارد. در گرایش جهانی، تعداد سکوت‌ها در شعر بیشتر و سرعت گفتار آهسته‌تر از سرعت گفتار طبیعی است. این پژوهش با هدف بررسی همبستگی سرعت گفتار با دیرش سکوت‌ها و دیرش صدا در ساختار زمانی ریتم شعر کلاسیک فارسی صورت گرفت. شش قطعه شعر از دو قالب غزل و رباعی دارای سه الگوی عروضی اصلی انتخاب شدند. ده گویشور مرد و دوازده گویشور زن فارسی زبان این اشعار را خواندند و فرایند تحلیل صوتی با نرم‌افزار پرت و محاسبات ریاضی و آماری با نرم‌افزار r و از طریق بررسی رابطة همبستگی انجام شد. نتایج نشان داد که سرعت گفتار در ساختار ریتم شعر کلاسیک عنصری سبک‌شناختی است و با افزایش دیرش سکوت‌ها افزایش می‌یابد؛ اما با دیرش صدا نسبت عکس دارد. همبستگی سرعت گفتار با متغیرهای قالب شعر و الگوهای عروضی نشان می‌دهد که مطالعة ساختار ریتم شعر می‌تواند جنبة محاسباتی داشته باشد. از این روی، وجود روابط ریاضی در ساختار ریتم شعر به بررسی بیشتری بر اساس تعداد و دیرش سکوت‌ها و نیز بر مبنای تعداد و دیرش واحدهای آوایی نیاز دارد. به نظر می‌رسد از روابط تناسب دیرشی می‌توان در شناخت بیشتر و طبقه‌بندی الگوهای عروضی استفاده کرد. محاسبة سرعت گفتار با نسبت‌های دیرشیِ متفاوت وجود ساختار سلسله‌مراتبی ریتم شعر کلاسیک فارسی را تایید می‌کند و هم‌چنین مبین وابستگی سازه‌های بزرگ‌تر به شاخص‌های سبکی و وابستگی سازه‌های کوچک‌تر به شاخص‌های سبکی و فردی است.

speaking rate in the rhythm of persian classical poetry

speaking rate relates to the time percentage or the proportion of length of silent pauses. poetry includes more pauses and the speaking rate is slower in poetry than in natural speech. in this research، the correlation of speaking rate with the duration of silent pauses and the duration of soundings was studied in the temporal structure of the rhythm of persian classical poetry. six pieces of poems in the forms of ghazal and rubā’i from three main metrical patterns were selected. ten male and twelve female speakers read these poems at their normal speaking rate. the acoustic analysis was conducted by praat software، and the statistical and mathematical analyses were done by r software using correlation test. the results indicated that in the rhythm of persian classical poetry، speaking rate is a stylistic element and it accelerates by increasing the duration of pauses and decreasing the duration of soundings. the correlation of speaking rate with form and metrical pattern suggests that rhythm of poetry can be studied mathematically. moreover، we offered to analyze the rhythm of poetry mathematically and acoustically based on the number and duration of pauses and sounding units. also، the calculation of speaking rate proves the hierarchical structure of rhythm of persian poetry. moreover، these ratios suggest that the larger rhythmic units depend on the stylistic parameters، and the smaller rhythmic units are influenced by both stylistic and individual parameters.