>
Fa   |   Ar   |   En
   اصل توالی رسایی در زبان گیلکی شرق گیلان  
   
نویسنده شیخ سنگ تجن شهین ,باقری پور هما
منبع زبان شناسي گويش هاي ايراني - 1399 - دوره : 5 - شماره : 2 - صفحه:241 -268
چکیده    زبان گیلکی یکی از زبان‌های ایرانی ‌نو از شاخه زبان‌های شمال غربی است که در استان گیلان رواج دارد. در این پژوهش اصل توالی رسایی در زبان گیلکی شرق گیلان و چگونگی تبعیت واژگان زبان گیلکی از این اصل در هجای سنگین (cvcc) توصیف شده است. بر اساس این اصل، رسایی باید از مقدار کمینه شروع شود، در هسته هجا به اوج برسد و سپس تا پایانه کاهش یابد. در میان آواها، واکه‌ها رساترین و همخوان‌های انسدادی کم‌رساترین آواها به شمار می‌روند. در پژوهش حاضر ابتدا 980 واژه با ساختار هجایی cvcc از میان 23660 واژه شناسایی شدند. سپس توالی خوشه‌های دو همخوانی در جایگاه پایانی در واژه‌های تک‌هجایی و چند‌هجایی بدون در نظر گرفتن تقطیع هجایی، بر مبنای واکۀ مرکز در جدول‌های جداگانه طبقه‌بندی شدند و در نهایت اصل توالی رسایی در هر خوشۀ همخوانی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهند که اولاً ساخت هجای زبان گیلکی  cv(c)(c)است. هجای کمینهcv  و استفاده از یک یا دو همخوان در پایانۀ هجا اختیاری است. همچنین بررسی رسایی همخوان‌ها در خوشه پایانی هجا نشان می‌دهد که اصل توالی رسایی در برخی از داده‌ها تائید و در برخی دیگر نقض شده است؛ به‌ گونه‌ای که در بیش‌تر هجاهایی که خوشۀ دو همخوانی پایانه به همخوان‌های روان [l,r]، همخوان‌های خیشومی  [n,m]و همخوان‌های سایشی [s,z,f] ختم می‌شود، اصل توالی رسایی نقض می‌گردد.
کلیدواژه اصل توالی رسایی، هجا، خوشه همخوانی، واکه‌ها، زبان گیلکی
آدرس دانشگاه پیام نور, ایران, دانشگاه پیام نور, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved