>
Fa   |   Ar   |   En
   فرایند حذف همخوان /ʁ/ در زبان ترکی ‌آذربایجانی بر پایه نظریه بهینگی  
   
نویسنده خرّم سولماز ,رضی‌نژاد محمد ,بی جن خان محمود ,عطاری لطیف
منبع زبان شناسي گويش هاي ايراني - 1399 - دوره : 5 - شماره : 2 - صفحه:161 -183
چکیده    در مقاله حاضر فرایند آوایی حذف همخوان /ʁ/ در گویش تبریزی رایج در مناطق مرکزی تبریز، در محیط های واجی مختلف و در چارچوب نظریه بهینگی رویکرد موازی بررسی می‌شود. هدف از انجام پژوهش حاضر فهم این نکته است که این همخوان در کدام شرایط واجی حذف می شود. تعیین محدودیت های حاکم بر  فرایند حذف از رهگذر بررسی تعامل بین محدودیت های نقض پذیر جهانی و رتبه بندی آن ها از دیگر اهداف نگارندگان این مقاله است. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و میدانی انجام می‌شود. بررسی و تحلیل داده هایی که براساس جایگاه حذف همخوان /ʁ/ طبقه‌بندی شده‌اند، بیانگر آن است که همخوان /ʁ/ در مرز بین دو هجا – در جایگاه پایانه هجای اول و در جایگاه آغازه هجای دوم همواره حذف می شود. البته لازم به ذکر است که این همخوان در آغازه واژه تظاهر ندارد و از پایانه واژه نیز حذف نمی شود. در هر دو جایگاه فوق، محدودیت های نشانداری maxʁ≠ و *ʁ فعال هستند و در رتبه بالاتری نسبت به محدودیت پایایی  maxioقرار دارند. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می دهند که در هر دو جایگاه، متعاقب فرایند حذف همخوان /ʁ/کشش جبرانی، حذف و تغییر در ساختار هجا روی می دهد. همچنین براساس یافته‌ها، محدودیت های معرفی‌شده با رتبه بندی ثابت به راحتی از عهده تبیین حذف این همخوان در  هر دو جایگاه مذکور و عدم حذف آن از جایگاه پایان واژه برمی آیند.
کلیدواژه حذف همخوان، کشش جبرانی، گویش تبریزی، نظریه بهینگی، هجا
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, ایران, دانشگاه تهران, دانشکده ادبیات و علوم انسانی, ایران, دانشگاه پیام‌نور مرکز اردبیل, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved