>
Fa   |   Ar   |   En
   جهێ‌ نیشانەیێن نەرێ‌کرنێ‌ ل دویڤ تاف و ڕێژەیان د زمانێ کوردی، گۆڤەرا بەهدینیدا  
   
نویسنده صالح هدى
منبع پژوهشنامه ادبيات كردي - 1402 - دوره : 9 - شماره : 1 - صفحه:129 -140
چکیده    چاوگ (ناڤێ‌ کاری) ب ژێدەرێ‌ دروستبوونا کاری دهێتە نیاسین. کار وەکو پێکهێنەکێ‌ سەرەکی و دەستهەلاتدار د ڕستەیا زمانێ‌ کوردیدا، دشێت گەلەک نیشانەیێن جوداجودا وەربگریت، وەکی: ڕێژە، نەرێکرن و تاف هتد. دەربارەی ڕێژەیێن کاری، د زمانێ‌ کوردیدا سێ ڕێژەیێن کاری هەنە، ئەوژی: ڕێژەیا ڕاگەهاندنێ‌، کو پرانیا ڕستەیێن زمانێ‌ کوردی د ئەڤێ‌ ڕێژەیێدانە. ‌ڕێژەیا دانانی ئەو ڕێژەیە، کو ئەنجامدانا کاری یان ئەنجام­نەدانا کاری ب دروستی دیار ناکەت، بەلکو کارى ب شێوەیێ خۆزی و هیڤى و گومانێ‌ ددەتە دیارکرنێ‌. ڕێژەیا فەرمانێژی ئەو ڕێژەیە، کو ئاخڤتنکەر تێدا فەرمانەکێ‌ ل گوهداری دکەت بۆ جێبەجێ­کرن یان جێبەجێ­نەکرنا کارەکی. نیشانێن نەرێ­کرنێ‌ د زمانێ‌ کوردی-گۆڤەرا بەهدینیدا ل دویڤ تاف و ڕێژەیا کاری دهێتە گوهۆڕین، د گۆڤەرا بەهدینیدا دوو نیشانەیێن نەرێ­کرنێ‌ هەنە، ئەوژی: نیشانەیا نەرێ­کرنێ (نە) و (نا)یە، ئەو نیشانێن ڕێزمانینە، کو کاری د دوخێ نەرێدا دیار دکەن. نیشانا (نە) لگەل کارێن بوریێن ڕێژەیا ڕاگەهاندنێ و ڕێژەیا دانانی دهێت و لگەل کارێ نەبوریێ ڕێژەیا دانانی و ڕێژەیا فەرمانێژی دهێت. نیشانا (نا) لگەل کارێ نەبوریێ ڕێژەیا ڕاگەهاندنێ بکاردهێت. ئەگەر کار سادە بت نیشانەیا نەرێ­کرنێ‌ ل دەستپێکا کاری دهێت و ئەگەر کار دارژتی یان لێکدای بت دکەڤیتە پشتی پارچا ئێکێیا کاری. ب تنێ‌ د تافێ‌ دهێتدا نیشانەیا نەرێ­کرنێ‌ (نا) جهێ ‌(دێ‌) دگریت و هەردەم ل دەستپێکا کاری دهێت.
کلیدواژه نەرێکرن، ڕێژە، ڕێژا ڕاگەهاندنێ‌ و ڕێژا فەرمانێ‌
آدرس مامۆستایا هاریکار, عیراقێ
پست الکترونیکی huda.ismail@uoz.edu.krd
 
   the place of the negative article according to time and mood in bahdinan kurdish dialect  
   
Authors ismail saleh huda
Abstract    in the twentieth century, modernity entered the domestic and foreign politics of the middle east countries with its positive and negative (janusian) faces. contemporary iraqi kurdish and arab poets such as kazim al-samawi and shirko bikas in their poems identified such a detestable face, including the phenomenon of the nation-state, genocide and crimes against humanity, which were displayed by internal and external colonizers. it turned out that the historical beginning of this event was the beginning of the establishment and creation of heterogeneous nation-states in the middle east by foreign colonizers, which were created from the division of the territory of the ottoman empire as puppet states under their tutelage. these two poets, in order to deal with this phenomenon, called for the violation of the rule of law &prohibition of resorting to force&. this means that the people of their community encouraged the intifada and struggle and the &right to resort to force& in line with the right of &legitimate defense&. the present descriptive-analytical research seeks to introduce these two poets and analyze their poems based on international law and the universal declaration of human rights in such a way that the duality of modernity in the field of politics, which has shown its dark face in the society, van be fully indicated. a major result was the technology employed by a government like baath, whose act of genocide and crimes against humanity were the direct product of the modern world.
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved