بررسی دیدگاه دانشجویان در مورد آسیب‌های فرایند انتخاب رشتۀ تحصیلی آزمون سراسری

انتخاب رشته تحصیلی از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین تصمیم‌های آموزشی بسیاری از داوطلبان و دانش‌آموزان آزمون سراسری محسوب می‌شود که می‌تواند تاثیرات مهمی بر زندگی شغلی آیندۀ آنها داشته باشد. این امر در سال‌های اخیر با چالش‌ها و آسیب‌های قابل توجهی روبرو شده است. هدف این پژوهش، بررسی و شناسایی آسیب‌های فرایند انتخاب رشته تحصیلی آزمون سراسری از دیدگاه دانشجویان بود. این مطالعه به شیوۀ کیفی و با استفاده از روش نظریۀ داده بنیاد و رهیافت استرواش و کوربین انجام شد. 24 دانشجوی دورۀ روزانه ورودی سال‌تحصیلی 1400 1401 دانشگاه‌های سراسری شهر تبریز با استفاده از نمونه‌گیری داوطلبانه و مصاحبۀ نیمه ساختاریافته و بر اساس ملاک‌های ورود به پژوهش تا حد اشباع مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها ثبت، کدگذاری و در قالب کدهای ثانویه، مقوله‌های فرعی و مقوله‌های اصلی دسته‌بندی شدند. تحلیل تجارب شرکت‌کنندگان به شناسایی 164کد ثانویه، 20 مقولۀ فرعی و 3 مقولۀ اصلی شامل مسائل فردی روانشناختی، مشکلات اجتماعی آموزشی و نقص ساختاری مدیریتی منجر شد. از نقطه نظر آموزشی، درک آسیب‌های فرایند انتخاب رشته تحصیلی ورود به دانشگاه می‌تواند در ارائۀ چارچوب لازم جهت تدوین مدل مناسبی برای ورود داوطلبان آموزش عالی، همچنین توزیع متوازن داوطلبان در رشته‌های تحصیلی مختلف و پیشگیری از آسیب‌های احتمالی موثر واقع شود.

investigating students' views on the harms of the process of choosing a major in the national exam

choosing a major is one of the most important and complex educational decisions of many volunteers and students applying to enter the university, which can have important effects on their future careers. in recent years this has faced significant challenges and harm. the purpose of this research was to investigate and identify the harms of the process of choosing a major in university. this study was conducted in a qualitative way using the grounded theory method. 24 male and female students of tabriz city universities that entered the 2021 2022 academic year using voluntary sampling and semi structured interviews were assessed to saturation based on the inclusion criteria. data were recorded, coded, and categorized into secondary codes, categories, and classes. analysis of participants' experiences led to the identification of 164 secondary codes, 20 sub categories, and 3 main categories including individual psychological issues, social educational problems, and structural management defects. from an educational point of view, understanding the disadvantages of the process of choosing a field of study to enter the university can be effective in providing the necessary framework for developing a suitable model for higher education candidates, as well as balanced distribution of candidates in different fields of study and prevention of potential harms.