فراشایستگی‌های مسیر شغلی در نوجوانان: بررسی نقش سبک‌های فرزندپروری مادران

هدف از پژوهش حاضر، بررسی سبک‌های فرزندپروری مادران در رشد فراشایستگی‌های مسیر شغلی نوجوانان بوده است. روش پژوهش آمیخته (کمی-کیفی) بود. مرحله اول کمّی بود و هدف از آن تشکیل دو گروه نوجوانان با فراشایستگی بالا و پایین بود.حجم نمونه نیز با استفاده از فرمول کوکران، 382 دانش‌آموز برآورد شد که با روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و در پژوهش شرکت کردند. ابزار پژوهش سه پرسشنامه مرتبط با فراشایستگی‌های شغلی(انطباق پذیری شغلی، مهارت سواد هیجانی و هویت شغلی) بود.در این مرحله نمرات به دست آمده از سه فراشایستگی، به نمرات استاندارد z و نمرات t تبدیل شدند. دانش‌آموزانی که در هر سه فراشایستگی، یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بودند، در گروه با فراشایستگی بالا (39=n) و دانش‌آموزانی که یک انحراف معیار پایین‌تر از میانگین بودند، در گروه با فراشایستگی پایین (35=n) قرار گرفتند. نقش متغیرهای مهمی مانند جنسیت، رشته تحصیلی و وضعیت اجتماعی- اقتصادی کنترل شده و تفاوت معنی‌داری بین دو گروه در این متغیرها وجود ندارد. در مرحله دوم پژوهش که بصورت کیفی انجام شد، مادران دو گروه بالا و پایین در فراشایستگی ها، به مصاحبه دعوت شدند. ابزار پژوهش مصاحبه هدایت شده بود نمونه‌گیری از هر دو گروه هدف، تا اشباع نظری داده‌ها ادامه یافت.اطلاعات حاصل از مصاحبه، با روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) و مبتنی بر نظریه سبک های فرزندپروری دارلینگ و استینبرگ (1993) کدبندی شدند. نتایج نشان داد مضمون اصلی سبک فرزندپروری مادران در گروه فراشایستگی بالا، سبک پاسخ و و مضمون اصلی سبک فرزند پروری مادران در گروه فراشایستگی پایین، سبک آزادمنشانه بوده است. ازاین رو می توان نتیجه گرفت، ارتقا و رشد فراشایسگی های مسیر شغلی نوجوانان به شیوه فرزندپروری مادران و پاسخگو بودن آن ها دارد و مشاوره و آموزش های لازم در این زمینه توصیه می شود.

career meta-competencies in adolescents: investigation of the role of parenting styles

the purpose of the present study was to into the role of mothers' parenting styles in developing the career meta-competencies of high school students. the present research was conducted in two stages. the method of the first stage was quantitative and its purpose was to form two groups of teenagers with high and low meta-competenc. therefore, the research population was all teenagers in the second year of high school in isfahan city. the sample size was estimated using cochran's formula, 382 students who were selected and participated in the research by multi-stage cluster random sampling method. the research tool was three questionnaires related to career meta-competences (career adaptability, emotional literacy skills and career identity). at this stage, the grades obtained from the three meta-competencies were converted into standard z grades and t grades. students who their scores were one standard deviation higher than the mean were assigned in high meta-competence group(n=39); conversely, students who their scores were one standard deviation lower than the mean were assigned in low meta-competence group (n=35). according to the mentioned theory, the main theme of the parenting style of the high career meta-competencies group was the responsive style and the main theme of the parenting style of the low career meta-competencies group was the independent style.