تحلیل شخصیت‌های رمان‌های بلقیس سلیمانی بر پایه نظریه انیاگرام (با تکیه بر رمان‌های دهه 80 بلقیس سلیمانی )

یکی از شاخه‌های مهم و اصلی رویکرد نقد روانشناسی در ادبیات شخصیت‌شناسی است و یکی از موضوعات مطرح در روانشناسی شخصیت، مبحث تیپ‌شناسی است. یکی از این نظریه‌ها نظریه‌ انیاگرام است. «دانش انیاگرام» به بررسی 9 نوع مختلفِ ارتباطات کاری و عاطفی انسان‌ها می‌پردازد. هر یک از این 9 الگو، علائق، نگرانی‌ها و درگیری‌های درونی خاص خود را دارند و با طیف وسیعی از تفکرات روانشناسی نوین هماهنگ هستند؛ اما در انیاگرام به جای پرداختن به مسائل آسیب‌شناختی و درمانی، حالت‌های طبیعی و متعالی افراد شرح داده می‌شود. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی- تحلیلی رمان‌های نویسنده منتخب ایرانی، بلقیس سلیمانی، بررسی شده، به مطالعه و تطبیق تیپ‌های شخصیتی انیاگرام در رمان‌ها پرداخته شده است. سلیمانی نویسنده‌ای است که همواره شخصیت‌های خود را از عامی‌ترین طبقات انتخاب می‌کند و درنتیجه می‌توان اعماق روح و ذهن آن‌ها را دریافت و با کنش‌ها و واکنش‌های آنان وارد حیطه‌های روان‌شناسی شد. وی در این داستان‌ها در تلاش است تا شخصیت‌های زن و مرد را به‌گونه‌ای کنار هم مهره‌وار قرار دهد تا بتوانند یکدیگر را بسازند و درنتیجه شخصیت‌هایی می‌بینیم که تیپ‌های انیاگرام را پوشش داده، قابل کنکاش در حیطه‌های روان‌شناسی هستند.

analysis of the characters in belgheis soleimani’s novelsbased on the anagram theory (based on the novels of the 2000s by belgheis soleimani)

one of the most predominant and main branches of the psychological criticism in the literature of personality is topic of typology and one of these theories is the enneagram theory which examines 9 different types of work and emotional relationships of humans. each of these 9 patterns have their own interests, concerns and internal conflicts and are in harmony with a wide range of modern psychological thinking. however, in enneagram instead of dealing with pathological and therapeutic issues, the natural and sublime states of people are described. in the current research, attempt has been made to study the novels of iranian author “belqeis soleimani” by using the descriptive-analytical method and paying attention to the study and adaptation of enneagram personality types in them. soleimani is a writer who always chooses his characters from the most common classes, and as a result, one can understand the depths of their soul and mind and enter the realms of psychology with their actions and reactions. in these stories, she is trying to put male and female characters together in such a way that they can build each other, and as a result, we see characters that cover enneagram types and can be explored in the fields of psychology.