بررسی ملاحظات فرهنگی، اجتماعی و زیستی بدن در رمان تخم شر

مقوله‌ بدن و مفهوم بدنمندی جزء آن‌دست مسائلی است که در سالیان اخیر مورد توجه پژوهشگران و محققان حوزه‌های مختلف همچون جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، فلسفه و مطالعات فرهنگی و ادبی قرار گرفته است. این اصل که انسان در طول تاریخ همواره در موقعیت‌های بدنمند واقع شده است و همچنین این حقیقت که بدن انسان صرفاً در هستی زیست‌شناختی خلاصه نمی‌شود و به‌تناسب موقعیت‌ها و وضعیت‌های مختلف، از سویه‌های برساختی و جامعه‌شناسانه نیز برخوردار است، باعث اهمیت پرسش‌هایی از این‌دست شده است که افراد چگونه می‌توانند میان بدن زیستی، هویت فردی و ساختارهای جمعی ارتباط برقرار سازند؟ و اینکه تاثیر روابط قدرت بر شکل‌دهی تصویر افراد از بدن‌شان چیست؟ یا اینکه چه ارتباطی میان الگوهای جنسیتی القاشده از سوی نیروهای فرهنگی با تلقی جنس مذکر و مونث از بدن‌شان وجود دارد؟ بلقیس سلیمانی، نویسنده‌ نام‌آشنای معاصر، ازجمله خالقان آثار داستانی فارسی است که در رمان‌های خود به موضوعات و مفاهیم جدید فرهنگی و اجتماعی می‌پردازد. او در رمان تخم شر - که به تشریح دغدغه‌ها و مسائل نسل جدید طبقه‌ متوسط بعد از انقلاب طی روایتی جذاب و پرکشش اختصاص دارد- تلاش کرده است تا موضوع بدن و جلوه‌های زیستی و اجتماعی آن را مورد توجه قرار دهد. در این پژوهش که به شیوه‌ توصیفی- تحلیلی به نگارش درآمده است، تلاش شده تا با محوریت دوگانه‌ بدن طبیعی و بدن اجتماعی، شواهد مربوط به این مقوله، در کنش‌های روایی و گفت‌وگوهای متن، بررسی و تحلیل گردد. نتایج نشان می‌دهد که نویسنده در بُعد زیستی بیشتر بر مسئله‌ زبان بدن و موضوع بدن‌آگاهی سوژه‌ها و در بُعد اجتماعی به تحلیل انتقادی تاثیر روابط قدرت و فرهنگ مردمحور بر شکل‌دهی به تلقّی جنسیت‌زده از بدن زنانه پرداخته است.

investigating the cultural, social, and biological considerations of the body in the novel tokhme sharr

the subject of the body and the concept of corporeality are among the issues that have been considered by researchers and scholars in various fields such as sociology, anthropology, philosophy, and cultural and literary studies in recent years. the principle that man has always been in bodily situations throughout history, as well as the fact that the human body is not limited to biological existence, but possesses structural and sociological aspects according to different situations, has raised important questions such as; how can humans make connections between the biological body, individual identity, and collective structures? furthermore, the impact of power relations on the formation of people’s image of their body, or the connection between the gender patterns instilled by cultural forces and the perception of males and females in their bodies have been investigated. the famous writer “belqeis soleimani” is one of the creators of persian fiction that deals with new cultural and social topics and concepts in her novels. in his latest novel, “tokhme sharr”, she tries to address the issue of the body and its biological and social effects. in this research, which has been written in a descriptive-analytical manner, an attempt has been made to study and analyze the evidence related to this issue in narrative actions and textual dialogues, focusing on the dual division of the natural body and the social body. the results have indicated that within the biological aspect, the author has paid more attention to the issue of body language and body awareness. however,  in the social aspect, he has analyzed the issue of the effect of patriarchal power relations and culture on the gender image of women’s bodies.