بررسی ظرایف معنایی در هفت‌پیکر بر پایه‌ تحلیل لایه‌ واژگانی

در آثار برجسته‌ ادبی، ظرایف هنریِ خاصی در نحوه‌ کاربرد واحدهای زبانی در لایه‌های مختلف وجود دارد. هفت‌پیکر نیز از آثار کم‎نظیری است که در سطوح مختلف آن از ظرفیت‎های زبانی و شگردهای بلاغیِ متنوعی در جهت انسجام متن و تقویت محتوا استفاده شده‌است. بعضی از تمهیدات زبانی در لایه‌ واژگانی، نوعی تشخّص سبکی را در این اثر ایجاد می‌کند‌. اثرِ ادبی متشکّل از لایه‌های درهم تنیده است؛ از این رو تحلیل متن هفت‎پیکر با رویکرد سبک‎شناسی لایه‎ای شیوه‌ مناسبی برای کشف ظرفیت‌های زبانی و کارکردِ هنریِ واحدهای زبانی است. از آن‌جا که محتوای یک اثر، ائتلافی از معانی واژه‌ها است و لایه‌ واژگانی کابردی‌ترین لایه در کشف سبک، ظرایف معنایی و جهان‌بینی شاعر است. واکاوی و تحلیل لایه‌ واژگانی در کشف ظرفیت‌های زبانی و پیوند هنری زبان و معنا بسیار کارآمد است. روش تحقیق در این پژوهش روش تحلیلی-توصیفی که به شیوه استقرایی فراهم آمده است. در این پژوهش سعی بر آن است که با بررسی لایه‌ واژگانی به ویژه هنرِ واژه‌گزینی، کارکردهای هنریِ این سازه‌ زبانی در ایجاد وسعت معنایی و نحوه‌ تولید و انتقال مفاهیم مشخص گردد. سراینده به منظور ایجاد شیوه‌ای نوبنیان در زبان، از ظرفیت‌های متعددی در لایه‌ واژگانی بهره‌می‌برد. همخوانی زبان و شخصیت راوی، انباشت‌های واژگانی، تناسب واژه با نوع ادبی، پیوند با فرامتن، آفرینش تصاویر ژرف‌ساختی، پیوند واژه‌های نشاندار با عناصر داستانی، وجوه معنایی در التزام‌ واژه نمونه‌هایی از این تمهیدات زبانی در سطح واژگان است که سبب پیوند هنری زبان و معنا می‌گردد.

investigating the semantic nuances in “haft-peykar” based on vocabulary layer analysis

haft-peykar” is one of the most prominent literary works with symbolic expressions many linguistic capacities of which have ramined unknown. since the content of a coalition work indicates the meanings of words and their applications and, furthermore, the lexical manifestation of style is rather more in the work than other layers, the analysis of the lexical layer is more effective in discovering the linguistic capacities and artistic connection of language and meaning. this study is an attempt to determine the role of this linguistic structure in creating and representing the secondary narrative by examining the lexical layer, especially the art of word selection in the black dome. in order for the words to be effective and for the reader to understand the text more deeply, the poet narrates a story parallel to the story of the black dome at the lower level. the choice of terminology in “nezami’s” words is in appropriate alignment with their value in the textual and hypertext context. hence, the words that play a role in representing the deep narrative are symbolic codes that provide multiple understanding potentials in the content, and from a structural point of view, they are loops for constructing the continuity in the deep narrative that is constructed and associated with the events of the story in such a way that their omission destructs the perception of the secondary narrative. paying attention to the frequency and homogeneity take the words out of monotony. on the other hand, presenting the story codes in a polysemous way, calligraphy, substituting the adjectives with nouns, and bringing a personal pronoun before them, are suitable ways to highlight the codes.