تحلیل داستان شیخ صنعان براساس روایت‌شناسی کلود برمون

واکاوی ساختار حاکم بر اشکال روایی داستان، یکی از راه‌های بررسی عناصر روایت، از دیدگاه نظریه‌پردازانِ ساختارگرای روایت‌شناس است که زمینه‌های دریافت ماهیت ادبیات را فراهم ساخته و به گسترش الگوهای پردازشِ آثار ادبی، کمک می‌کند. این پژوهش به بررسی و تحلیل داستان شیخ صنعان که در مثنوی منطق‌الطیر عطار آمده، بر پایۀ نظریۀ ساختاری کلود برمون می‌پردازد که با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. از نظر برمون، پی‌رفت عنصر اصلی روایت است که هر داستان بر پایه‌ پی‌رفت‌های موجود، تحلیل می‌شود. هر پی‌رفت بر مبنای سه کارکرد امکان، فرآیند و پیامد شکل می‌گیرد. داستان شیخ صنعان با داشتن هفت پی‌رفت و سه توالی زنجیره‌ای، انضمامی و پیوندی با الگوی روایتی برمون منطبق است و شیخ صنعان با تغییر حالت کنشگری به کنش‌پذیری و بالعکس، به عنوان قهرمان داستان به خوبی ایفای نقش می‌کند و با کمک شخصیت‌های یاریگر در مسیر داستان، پیروز می‌شود که این نشان از هنرمندی عطار در شیوۀ روایت‌پردازی و ساختار نظام‌مند داستان شیخ صنعان است.

analysis of sheikh sanaan’s story based on the narratology of claude bremont

analyzing the structure that governs the narrative forms of a story is one way to examine the elements of narrative from the perspective of structuralist theorists and narratologists. this approach provides a foundation for understanding the nature of literature and helps to expand the analytical frameworks for interpreting literary works. this research investigates and analyzes the story of sheikh sanaan, aspresented in attar's al-tayr al-masnavi, using claude bermon'sstructural theory through a descriptive-analytical method. according tobermon, progress is the central element of narrative, and every story isevaluated based on its inherent progression. each achievement isgrounded in three functions: possibility, process, and consequence.from bermon's perspective, characters are categorized as either active(subjects) or passive (objects). the story of sheikh sanaan, consistingof seven events and three interconnected sequences, aligns with thenarrative pattern of bermon. sheikh sanaan effectively embodies therole of the hero, transitioning between active and passive modes. thecontributions of supporting characters ultimately lead to the story'ssuccess, showcasing attar's artistry in narrative style and thesystematic structure of sheikh sanaan's tale.