نشانه‌شناسی فرهنگی «اسامی خاص» هستۀ بنیادین هزار و یک‌شب و هزار و یک‌روز

در نشانه‌شناسی فرهنگی، «اسامی خاص» لایۀ پیشین و متقدم از آگاهی ما را شکل می‌دهد. اسامی خاص باور اسطوره‌ای و پیش‌متنی برای نام گذاری و شناخت انسان از پدیدارهای محیط خویش است. بررسی اسامی خاص، دستیابی به شناخت اولیۀ هستۀ فرهنگی و زنجیرۀ نشانه‌ای از پیش تعیین شده را فراهم می‌سازد. هزار و یک‌شب و هزار و یک‌روز از رستۀ متن تو در توی ادبیات عامیانۀ فارسی‌ و بخش معنادار از حافظۀ تاریخی و جمعی فرهنگ مردم ایران‌اند. همسانی‌ نام‌ها، نشانه‌ها و دلالتِ معنایی در سپهر نشانگانی در این دو کتاب، این پرسش را ایجاد می‌کند که مناسبات و تعاملات اسامی‌خاصِ هستۀ بنیادین این دو کتاب چگونه است؟ این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی بر پایۀ نظریۀ نشانه‌شناسی فرهنگی یوری لوتمان: مطالعۀ ارتباط دوسویه و نقش‌مند میان نظام‌های نشانه‌ای متفاوت، نتیجه می‌‌گیرد: بخشی از ماهیت متن فرهنگ با الگوی اسامی خاصِ همسان و هم‌ریخت در هر دو داستان تکرار شده است. انتخاب نام‌ها و هستۀ معنایی اسامی خاص هر دو داستان بر اساس قلمرو هنجار فرهنگ ایرانی شکل گرفته است که در تقابل با فرهنگ «دیگری» با گفتگومندی، تعامل و تقابل همراه است.

cultural semiotics specific names: the core of one thousand and one nights and one thousand and one days

in cultural semiotics, specific names constitute the foundational layer of our consciousness. these names embody mythical beliefs and serve as pretexts for identifying and recognizing individuals within the context of their environment. analyzing specific names offers an initial insight into the cultural core and the predetermined chain of signs. one thousand and one nights and one thousand and one days are refereed to as complicated writings in persian folk literature andthe meaningful part of the historical and social memory of the iranianpeople. similar to insignia, names provide semantic guidance withinthe semiosphere, prompting the question of how specific names relateto one another in these works. this research adopts a descriptiveanalyticalapproach grounded in yuri lutman's theory of culturalsemiotics, examining the bilateral and multifaceted relationshipsbetween different sign systems. the study concludes that the nature ofcultural context is reflected in the patterns of specific names in bothstories. furthermore, the selection of names and the semantic core ofboth narratives align with the norms of iranian culture, contrastingwith other cultures through their discourses, interactions, andconflicts.